Jack O Destripador é o asasino en serie máis famoso da historia, pero o seu nome non é real, senón inventado. É o alcume co que foi bautizado polo pobo londiniense. Máis de 130 anos despois dos seus macabros asasinatos no barrio de Whitechapel, a súa identidade aínda é un misterio. Os xornais da época —incluso os galegos— non só describiron con detalle as atroces feridas nos corpos das vítimas, sempre mulleres, senón que se fixeron eco dos presuntos movementos de Jack O Destripador. Localizárono en Berlín, Nova York, Bolonia… e Galicia.
Prensa británica
Produciuse unha grande axitación na Coruña pola repentina desaparición de dúas rapazas, atribuída a Jack O Destripador, que lle escribiu ás autoridades anunciando a súa chegada. Así o recolle o xornal británico Jersey Times and British Press o 22 de xaneiro de 1889 tan só dous meses despois do seu último asasinato en Whitechapel. Ou, polo menos, do último dos cinco crimes das “vítimas canónicas”. É dicir, as que foron máis estudadas por presentar un patrón de mutilacións, sobre todo no abdome, máis semellantes. Os seus nomes: Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes, Mary Jane Kelly.
Esta non foi a única alusión. Unha breve noticia publicada noutro xornal británico describe a situación de “pánico” que se estaba a vivir na cidade herculina tras a suposta chegada de Jack O Destripador. Segundo recolle diario, o asasino chegara á Coruña o 17 de xaneiro e, dende esa data, estivo “roldando na escuridade”. “As mulleres novas xa non saen pola noite e incluso construíron barricadas para protexerse do misterioso asasino”, describe a noticia. Incluso se recolle que o criminal lle escribiu ás autoridades coruñesas, advertindo de que “destriparía” a varias mulleres antes de abandonar a cidade.
A busca no Arquivo da Prensa Británica ofrece decenas de resultados. Leeds Times, Nantwich Guardian e Hunts County News son só algúns dos xornais que se fixeron eco da presunta chegada de Jack O Destripador á Coruña. Moitos deles asocian a súa presenza á desaparición de dúas rapazas, pero o tratamento desta información é ben distinto ao que se lle deu na prensa galega da época. Mentres que os diarios ingleses dan por válidas as informacións, os da Coruña e arredores poñen en dúbida e cualifican de “rumor” a chegada do asasino á cidade. De feito, son varias as pezas nas que se critica a histeria colectiva.
A crítica prensa galega
Unha das informacións máis tallantes publicouse o 22 de xaneiro de 1889 en El Correo Gallego: diario político de la mañana. Refírese ás coruñesas como unha “grey femenil” en constante alerta pola suposta chegada do asasino. “A Ferrol chegou tamén o absurdo notición e non falta xente que dea crédito a tal engano”, recolle a peza. Continúa describindo o rumor como unha “invención” e un “canard monstruoso”. Mais esta non é, nin de lonxe, a única referencia á presunta presenza de Jack O Destripador na Coruña en 1889.
Gaceta de Galicia Diario de Santiago. 16 de decembro de 1889 
El eco de Galicia. 20 de decembro de 1889 
El eco de Galicia. 20 de decembro de 1889 
El eco de Galicia. 20 de novembro de 1889 
El Correo gallego diario politico de la mañana. 22 de xaneiro de 1889 
Noticia recollida no Arquivo da Prensa Británica 
Noticia recollida no Arquivo da Prensa Británica 
Jersey Times and British Press. 22 de xaneiro de 1889 
1 de decembro de 1889 El Correo gallego diario politico de la mañana
Ese mesmo ano, pero o 17 de decembro, Gaceta de Galicia informa da alarma na rúa de San Lorenzo de Ferrol. A veciñanza veu pasar a un home de “mal aspecto” ao que identificaron como Jack O Destripador. E uns días antes, o 1 de decembro, El Correo Gallego: diario político de la mañana volvía a tratar o caso con determinación. Cualifica o rumor de “absurdo” e informa de que agora a histeria se trasladou aos “barrios baixos” de Madrid: “Están que non lles chega a camisa ao corpo e por todas partes ven a vera efigie do famosísimo Jack”.
Detalles escabrosos
A prensa galega analizada non deu crédito en ningún momento á chegada do asasino ás cidades galegas da Coruña e Ferrol, onde o situaron. Mais si fixeron un tratamento detallado doutros crimes cometidos en Londres e atribuídos ao Destripador no verán de 1889, máis de seis meses despois do último asasinato das “vítimas canónicas”. El Correo Gallego: diario político de la mañana faise eco o 21 de xullo da aparición dun novo cadáver destripado no bario de Whitechapel. O peito presentaba unha “terrible e profunda” ferida, as roupas estaban recollidas e botadas sobre o rostro e o abdome descuberto. Mais, a diferenza doutras vítimas, conservaba as entrañas.
A prensa cualificaba as vítimas de “mulleres públicas” a “mulleres de mala vida”, e incluso “mulleres dadas á bebida”. Esta última forma de describilas empregouse no mesmo xornal o 14 de setembro de 1889. Atopouse en Whitechapel un cadáver “mutilado dunha maneira feroz”. Segundo describe a noticia, tanto a cabeza como os brazos non estaban xunto ao tronco e os intestinos foran arrincados. Recóllese a sospeita de que non foi un crime cometido polo Destripador, senón por un imitador, tal e como trasladara a policía británica.
En 1891 prodúcense unha serie de crimes en Nova York, dos que tamén escribe a prensa galega, que se atribúen ao asasino en serie. En setembro dese ano sospéitase que puido ser detido en Bolonia, mais o 3 de novembro sitúano en Berlín. O certo é que máis dun século despois dos crimes que conmocionaron Reino Unido, pero tamén boa parte de Europa, descoñécese a identidade de Jack O Destripador. É máis, de todos os asasinatos atribuídos a el, pénsase que só cinco deles os cometeu a mesma persoa. Se estivo ou non en Galicia é un misterio máis que se suma a esta popular lenda.
