As novas ‘fronteiras’ de Galicia: este é o mapa que estuda a ONU para ampliar o límite submarino

O atlas forma parte da documentación técnica e científica necesaria para conseguir a soberanía de 20.000 quilómetros de fondo oceánico

En 2009 comezou un lento proceso para que España puidese ampliar as fronteiras marítimas no Mar Cantábrico e Mar Céltico, Galicia e Illas Canarias. De obter o “si” da ONU, a península sumará case 500.000 quilómetros cadrados de dominio submarino. Para o territorio galego, que anexionaría 20.000, suporía a completa soberanía de espazos tan importantes como o val submarino Valle Inclán, que é a vía principal da entrada de masas de auga profundas que permiten o fenómeno do afloramento nas Rías Baixas. O Instituto Xeolóxico e Mineiro de España (IGME-CSIC), que xunto co Instituto Español de Oceanografía (IEO-CSIC) e o Instituto Hidrográfico da Mariña do Ministerio de Defensa (IHM) encargáronse da recollida de todos os datos que require a ONU, deseñou un mapa en 3D no que se poden visualizar todas as particularidades do fondo submarino da península e Illas Canarias.

O atlas, publicado en internet e accesible a calquera persoa, revela toda a orografía dos canóns, montes, bancos, vales ou chairas que se agochan nas profundidades mariñas e que son unhas completas descoñecidas para a poboación. O coordinador da comisión do proxecto de ampliación da plataforma continental española, Luis Somoza, xeólogo mariño de orixe galega, explica que para a creación desta ferramenta recompiláronse todos os datos científicos dos fondos de Galicia conforme ás peticións de Nacións Unidas. “Levamos dous anos con este proxecto e aínda non rematou. É un proceso científico máis que político”, alega o xeólogo.

Publicidade

O mapa descobre as formacións baixo o mar que permiten o afloramento das rías

O atlas revela toda a marxe galega en 3D e nel pode observarse o Banco de Galicia, un gran monte submarino cunha cima case plana a uns 800 metros por debaixo da superficie do mar. A nivel científico, é moi importante e comezouse a estudar tralo desastre do Prestige. Segundo Somoza, antes da apertura do Atlántico estaba pegado a Canadá, e é un banco moi similar ao de Terranova. Que o fai tan especial? Este val está rodeado por unha chaira abisal de máis de 5.000 metros de profundidade, que é o paso entre a corrente profunda antártica e a ártica.

Esta masa de auga, moi fría e rica en nutrientes, sobe polo Valle Incán (así se chama en honor do escritor galego) e polos canóns (o de Fisterra, Muxía, Arousa, Muros…). Todos estas formacións submarinas permiten que a auga ascenda miles de metros ata as rías e renoven as augas superficiais. É o que facilita o afloramento das rías, un fenómeno particular do litoral galego que permite unha gran produtividade biolóxica ao aportar nutrientes que proveñen das profundidades e alimentan aos organismos da costa. De aí a riqueza de marisco no litoral galego.

A maioría dos montes, vales e canóns do fondo mariño de Galicia levan nomes galegos. Foto: IGME-CSIC

“O que permiten as formas de Galicia é a circulación da auga oceánica. Puxemos o nome de Castelao ou o de Emilia Pardo Bazán a unha das grandes fracturas porque era importante para o proceso”, sostén Somoza. No mapa pode observarse tamén o ‘Gran Burato’, un gran cráter que se atribuíu a posibles explosións de gas almacenado no subsolo mariño, de feito, investigadores da Universidade de Vigo (UVigo) realizaron un estudo nesta área. Con todo, aínda é todo un debate científico a presencia de gas hidrato nesta contorna.

A Convención do Dereito do Mar de Nacións Unidas permite aos estados membros estender as súas fronteiras marítimas. Esta ampliación pódese disputar coa condición de que se demostre científica e tecnicamente que o territorio que se atopa baixo a auga é unha prolongación natural do emerxido. En 2009, España presentou a proposta de anexionar 50.000 quilómetros, e a ONU preaprobou 20.000, incluído o canón de Fisterra. Con todo, os expertos do Instituto Hidrográfico da Mariña cren que teñen suficientes datos científicos para conseguir máis extensión. A zona de ampliación permitirá a explotación dos fondos mariños e o subsolo. “Todo o peixe, polbo, lura, todo o que viva aí sería da plataforma continental española”, comenta Somoza. A extensión que podería conseguir o territorio galego equivale a dúas Galicias enteiras.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio usa Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

Descuberta unha salina romana no xacemento do Aguncheiro de Oia

Os arqueólogos escavan unha primeira área de 100 m2 de pavimentos e estruturas cuxa extensión estimada podería alcanzar os 4.000 m2

Nace unha app de ciencia cidadá para o seguimento da agresiva alga asiática presente en Galicia

A ferramenta deseñada polo CSIC busca mellorar o coñecemento dunha especie invasora que apareceu nas costas galegas en 2024

O CSIC liderará a recuperación e musealización das singulares salinas romanas do Aguncheiro

A intervención permitirá escavar 300 metros cadrados, consolidar as estruturas e abrir o singular complexo da época imperial ás visitas

Noites que matan: cando a calor non dá tregua aínda que caia o sol

En noites de exceso de calor extrema, o risco de morrer aumenta un 2,6% respecto ás noites sen tensión térmica. Por Dominic Royé