Europa vive un episodio histórico de seca que ameaza a vida e o benestar da poboación, a agricultura, o transporte e, en consecuencia, a economía. O Observatorio Europeo da Seca (EDO, polas súas siglas en inglés) conta cunha ferramenta interactiva —alimentada polo programa de monitorización terrestre Copernicus— que amosa a situación do continente en termos de secura. Os seus datos indican que o sur de Francia, o leste de Reino Unido e, moi en especial, o centro de Europa están pasando por unha situación de alerta, o máximo nivel que recolle o mapa do EDO. Este aviso xa se pode atopar no territorio nacional, onde o noroeste reúne o peor prospecto.
A seca agrícola xa está en Galicia
Os datos do mapa mídense en base ao CDI (Combined Drought Indicator), un indicador de alerta temperá de seca agrícola que emprega patróns espaciais de precipitación, humidade do solo e anomalías no verde da vexetación para identificar áreas en risco ou nas que a flora xa se viu afectada. O sistema do CDI asigna unha cor para cada situación: amarelo para unha área que require vixilancia, laranxa para unha que se atopa en fase de aviso e vermella para aquela que se atopa en alerta.
O sector oriental de Galicia atópase baixo vixilancia, mentres que a costa galega xa entrou nun nivel de aviso. Os puntos máis acusados atópanse en torno ás áreas urbanas entre Pontevedra e Santiago de Compostela, As Pontes de García Rodríguez e o Barco de Valdeorras, con espazos localizados espallados pola totalidade do territorio.
A seca meteorolóxica
A seca agrícola é o resultado dun proceso de secura sostido no tempo que comeza a amosar os seus primeiros síntomas na meteoroloxía. A secura agrícola ou medioambiental é aquela na que xa non se dispón de auga para regar. O centro de Europa xa está no seguinte nivel: a seca socioeconómica, pola que a falta de recursos hídricos impacta tamén a actividade económica. Pero antes de chegar a isto ten lugar unha secura meteorolóxica, que é aquela provocada pola falta de choiva. Se a escaseza pluviométrica se mantén durante certo periodo, isto dá lugar ás demais.
A Aemet conta cun monitor que mide este tipo de seca causada pola ausencia de precipitacións. Segundo se aprecia na imaxe, a súa severidade en Galicia é extrema, con tan só algúns espazos preto de Santiago de Compostela e Monforte de Lemos nun nivel entre seco e moi seco.
Esta situación xa se reflicte no caudal dos ríos galegos: segundo a ferramenta River Monitor, creada polo investigador do CSIC Dominic Royé, tan só o 22% leva unha cantidade habitual ou elevada en relación aos rexistros históricos. O 10% presenta un nivel de secura moderada, o 44% está seco, o 5% moi seco e o 19% amosa unha secura extrema. Isto significa que o 78% dos ríos galegos están secos en maior ou menor grao.
O caso de Santiago
Como compartiu a Universidade de Santiago de Compostela, dende o 19 de febreiro de 2026 tan só se recolleron na estación meteorolóxica do Observatorio Astronómico Ramón María Aller da USC un total de 181,4 litros/m2, unha cifra que evidencia unha seca extrema. “Ben é certo que non é raro que se produzan secas de dous a tres meses, mesmo que non chovera nun mes enteiro coma en xullo de 2020, pero coma a de agora habería que remontarse, dentro deste século, a aquela outra de 2011 cando no mesmo intervalo de tempo se mediran 252.7 litros/m2. Incluso a actual supera a histórica de 1990, na que neses últimos seis meses se recolleran 206,1 litros/m2”, explica José Ángel Docobo, coordinador científico do Observatorio.
Podes acceder á ferramenta interactiva do Observatorio Europeo da Seca (EDO) neste enlace.
