Un grupo de investigación da Universidade Alfonso X El Sabio, coa participación da Coordinadora para o Estudo de Mamíferos Mariños (CEMMA), publica un estudo no que se analiza o papel da proteína TAU-fosforilada (AT100) —que se relaciona coa aparición de enfermidades neurodexenerativas en humanos— no envellecemento cerebral dos cetáceos. Este estudo, liderado por Fernando Vásquez e Belén Alonso-Escamillo, tamén analiza a súa distribución en neuronas en distintas áreas cerebrais, como a córtex frontal (parte máis superficial do cerebro) e o cerebelo (parte posterior do encéfalo).
Os resultados amosaron que a proporción de neuronas con AT100 aumenta progresivamente coa idade en ambas áreas, sendo maior nos individuos adultos que en subadultos, e nestes maior que en xuvenís. A investigación non detectou diferenzas asociadas ao sexo, mais si observou unha forte correlación entre os niveis de AT100 en córtex frontal e cerebelo, o que suxire un mecanismo de regulación sistémico e coordinado.
En canto a esta relación, atópase en maior medida nas células granulares (neuronas máis pequenas e abundantes do encéfalo humano, situadas no cerebelo e hipocampo, con papel no procesamento sensorial, control motor e memoria) que nas neuronas de Purkinje (células máis grandes e complexas situadas no córtex cerebelar, con papel de integración deste órgano, procesamento da información sensorial e motora nos movementos suaves, precisos e coordinados).
Unha proteína que indica a saúde neuronal
O estudo resalta que tamén se identificaron niveis elevados de AT100 nun individuo subadulto con necrose cerebral, o que podería indicar que esta proteína participa tanto en procesos normais de envellecemento como ser tamén un marcador sensible de dano neuronal agudo, o que resaltaría o potencial da dobre utilidade que ten a súa análise.
A investigación conclúe coa proposta de que a translocación de AT100 cara ao núcleo celular tería unha función neuroprotectora, actuando como un mecanismo para preservar a integridade do ADN fronte ao estrés oxidativo e a hipoxia intermitente asociados ao mergullo dos cetáceos.
Trátase dun estudo preliminar cun tamaño mostral pequeno (contou co seguemento de 12 individuos), que continúa en marcha grazas á recollida de mostras biolóxicas por parte da Rede de Varamentos de Galicia. Deste xeito, establece un punto de partida que se verá aumentado e mellorado no estudo do envellecemento cerebral e a protección neurolóxica en mamíferos mariños.
Referencia: Regional and Cellular Distribution of Nuclear Phosphorylated Tau (AT100) in the Frontal Cortex and Cerebellum of Cetaceans (Publicado en MDPI)
