O mapa das grandes travesías europeas xa non se debuxa só sobre raís ou estradas, senón tamén a través de pedaladas. EuroVelo, a rede transfronteiriza de roteiros ciclistas de longa distancia, continúa a súa expansión ao unir dúas rutas peninsulares no territorio galego. Este proxecto, iniciado pola Federación Europea de Ciclistas (ECF, polas súas siglas en inglés) conta xa con 17 itinerarios que, no seu conxunto, suman un percorrido de preto de 90.000 quilómetros que pode ser empregado tanto por cicloturistas como pola poboación local que favorece os desprazamentos en bicicleta.
Así, os roteiros EuroVelo serven tanto de pasarela para o desfrute dos visitantes que se desprazan a pedaladas, como de infraestrutura cotiá para os habitantes locais nos seus traxectos diarios. Este enfoque dual busca promover as viaxes sostibles baixo criterios de coidado económico, ambiental e social, alén de estandarizar a calidade das vías e fomentar o intercambio de experiencias entre os diferentes estados e rexións.
Un salto cuantitativo en Galicia
Galicia cobrou protagonismo nas rutas sobre rodas grazas a unha importante ampliación da EuroVelo 1, coñecida internacionalmente como a Ruta da Costa Atlántica. Este trazado sumou 536 novos quilómetros ao longo da costa oeste da comunidade, unindo a localidade fronteiriza de Tui —ás portas de Portugal— co Cabo Fisterra. Esta extensión eleva de forma significativa o percorrido total deste roteiro na península ibérica, que consolida miles de quilómetros de camiños aptos para ciclistas.
Para a comunidade cicloturista, esta ampliación en terras galegas representa un evento que vai moito máis alá dunha simple adición de distancia no contaquilómetros: este novo trazado permite enlazar de forma directa e fluída as rutas EuroVelo 1 e 3, a Ruta dos Peregrinos. Grazas a esta recentemente adquirida interconectividade, os viaxantes teñen agora a posibilidade de cruzar toda a península alternando o norte e o sur de xeito continuo.
EuroVelo 1, a Ruta da Costa Atlántica
Antes de adentrarse en territorio galego, a EuroVelo 1 chega a España pola fronteira francesa de Irún e debuxa unha diagonal de 1.685 quilómetros, dividida nunhas 30 etapas, ata alcanzar a fronteira lusa en Ayamonte (Huelva). Despois deste traxecto que conecta o mar Cantábrico co golfo de Cádiz, os usuarios poderán retomar o camiño ao norte pola costa portuguesa e, dende aí, entrarán á parte galega da ruta atlántica.
Esta parte do traxecto está dividida en dez seccións: comeza en Tui e continúa ata Baiona, de aí segue a Redondela, Moaña, Bueu, Portonovo, as Torres Oeste, Santa Uxía de Ribeira, Noia, Muros e, finalmente, remata no Cabo Fisterra. Esta sección costeira que serpea dende o Baixo Miño en Tui ata as lindes de Fisterra dota á EuroVelo 1 dunha identidade mariñeira inigualable. O percorrido convértese nun escaparate vivo das rías, os portos pesqueiros e a cultura oceánica galega.
Eurovelo 3, a Ruta dos Peregrinos
Por outra banda, a EuroVelo 3 preséntase como un roteiro espiritual e de herdanza cultural do continente, pois segue de preto os pasos do histórico Camino de Santiago Francés. Ao pedalear por este itinerario, os ciclistas mergúllanse de cheo na historia de Europa, atravesando de leste a oeste as comunidades autónomas de Navarra, A Rioxa, Castela e León, ata culminar a súa andaina nas paraxes verdes da rexión galega.
Este camiño transfronteirizo destaca por ofrecer un mosaico de contrastes visuais difícil de replicar. A viaxe iníciase baixo a sombra dos Pireneos Navarros e avanza acompañando o curso do río Ebro, para logo fundirse cos horizontes infinitos do corazón de Castela. Finalmente, o relevo volve axitarse ao cruzar os montes do Bierzo leonés antes de dar a benvida definitiva á vexetación dos montes galegos. A ruta entra na comunidade dende Pedrafita do Cebreiro, en Lugo, e atravesa Galicia, pasando pola capital compostelá ata reunirse, en Cee, co traxecto da ruta EuroVelo 1. Desta forma, os dous camiños comparten a franxa final do seu percorrido para converterse, así, no inicio da seguinte etapa.
A combinación da Ruta da Costa Atlántica e a Ruta dos Peregrinos non só crea unha ponte que pon en valor o patrimonio natural e cultural galego fronte ao turismo internacional, senón que dota ao territorio dunha infraestrutura útil para avanzar cara a un modelo de lecer e transporte moito máis respectuoso co medio ambiente.
Unha guía completa
O portal web de EuroVelo adicado ás rutas na península conta cunha serie de consellos para viaxeiros que queiran planificar os seus próximos pasos sobre rodas. Primeiro, ofrece algo que, aínda que poida parecer obvio para ciclistas experimentados, non ten por que selo en todos os casos: dá unha serie de indicacións sobre que materiais son necesarios para emprender un traxecto deste tipo, tanto só como acompañado por persoas ou mascotas. Así, quen queira comezar as rutas ten á súa disposición unha lista completa que funciona como kit básico de utensilios necesarios, con elementos como, entre outros, as luces requiridas para a bicicleta, un botiquín ou bolsas impermeables. Engaden un listado de servizos que se poden recibir ao longo dos roteiros, como, por exemplo, o de alugar unha bicicleta.
Mais non se trata dun espazo adicado en exclusiva ás especificidades prácticas dunha viaxe: o portal ofrece, así mesmo, información de interese para completar a experiencia como unha vivencia cultural. Para iso, incide nun aspecto polo que o territorio nacional xa foi recoñecido en diversas ocasións: as paradas gastronómicas. Esta guía remarca os puntos fortes culinarios de Noruega, Irlanda, Francia e España. Ademais deste itinerario enfocado ás delicias alimentarias, a rede EuroVelo ofrece múltiples follas de ruta para realizar excursións por etapas concretas dos camiños.
A páxina completa a información para viaxeiros a través das experiencias doutros cicloturistas que os precederon no seu traxecto. Así, o usuario pode coñecer as diferentes seccións de cada ruta a través dos relatos de quen xa realizaron esas partes do camiño. Este espazo conta con criterios para afinar a busca —como limitar os resultados segundo a ruta ou a rexión—, o que permite unha localización máis sinxela daquelas reseñas que poidan axudar a planificar a viaxe propia.
