O 3 de decembro de 1965 saía desde o cosmódromo de Baikonur a Lunik-8, unha sonda soviética coa que a URSS pretendía chegar á Lúa no marco da carreira espacial da Guerra Fría. Problemas técnicos provocaron que a nave chocara contra o Oceanus Procellarum do satélite o día 6 de decembro. E ese mesmo día, moi lonxe da Lúa, no sur de España, caeron varios anacos do foguete que impulsaba á Lunik-8 cara ao espazo. Un deses fragmentos está hoxe na Coruña, e así é a súa historia:
Faltaban uns minutos para as nove da noite cando o ceo do suroeste de España iluminouse. “Sete puntos vermello-azulados cruzaron o ceo nocturno de Arroyomolinos de León (Huelva) (…). Voaban con rumbo noroeste-sureste e en formación de uve, aínda que pronto se converteron unha liña recta”, describiu o ufólogo Ignacio Darnaude Rojas-Marcos, e recolleu o xornalista Luis Alfonso Gámez nun artigo titulado O Roswell de Franco.
A noticia tivo alcance nacional. Xornais como El Pueblo Gallego adiantaban, nun primeiro momento, que caera do espazo “un estraño artefacto cuxa natureza se descoñece todavía”, que “deixou aberto un cráter”, e que “ao tomar contacto co solo e vir candente, levantou unha nube de vapor deixando calcinada a zona de caída e o mato próximo”. Ao avanzaren as pesquisas La Noche dicía que “ao parecer poden ser bólas de combustible dun foguete ou dun satélite espacial”, e falaban dun diámetro de 88 centímetros e un peso de 14 quilos cada unha.
Pouco despois impactaron en varias vilas de Extremadura e Andalucía varias esferas de titanio e outros fragmentos que xeraron unha gran expectación naqueles días. Días máis tarde confirmouse a súa orixe humana, aínda que non se puido saber exactamente de que obxecto espacial procedían. E o interese entre os militares e os investigadores era máximo. “Faise cargo dos restos o Ministerio do Aire, que os envía para o seu estudo ao Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial (INTA)”, conta Gámez.
Unhas semanas máis tarde trascende que os obxectos son, efectivamente, restos dos depósitos de combustible do foguete que levaba a Lunik-8. E os Estados Unidos amosan o seu interese por analizalos. España, como aliado, accede, con determinadas condicións, a que os restos que impactaron na Península crucen o Atlántico para ser estudados. Todo baixo segredo. Despois dun mes, e tras o pertinente informe, os restos da Lunik-8 regresan ao INTA, onde permanecen desde entón.
Ao saber da historia, o director dos Museos Científicos Coruñeses, Marcos Pérez, pediu autorización para poder expoñer un dos restos da Lunik-8 na Casa das Ciencias, como parte das pezas que compoñen a mostra A astronomía como cha contan, xunto a outras ‘xoias’ como un panel solar do Hubble ou o fósil dun hadrosauro atopado en Cataluña.
Máis información na reportaxe El Roswell de Franco, de Luis Alfonso Gámez.
