O xurado da V edición dos premios Zendal outorgou o premio na categoría de saúde humana ao grupo de investigación de Ivone Martins, do Centro de Enxeñería Biolóxica da Universidade de Miño polo seu proxecto HERCULES-Bacteriófagos contra o alzhéimer. Pola súa banda, na categoría de saúde animal, o premio recaeu en José de la Fuente, do grupo Sabio do Instituto de Investigación en Recursos Cinexéticos, IREC (CSIC-UCLM-JCCM), polo seu proxecto sobre o desenvolvemento de vacinas contra as carrachas en gando vacún.
Os premios do grupo Zendal, que chegan ao seu quinto ano, teñen como obxectivo visibilizar, promocionar e recoñecer novos proxectos de investigación no ámbito da saúde humana (categoría dotada con 40.000 €) e animal (25.000 €). Unha edición na que, de novo, deuse un incremento do número de candidaturas, un total de 123 procedentes de 10 países diferentes: isto supón un 29% máis que o ano anterior, o que reflicte o interese crecente nestes premios, que contaron con traballos de moi alta calidade científica segundo o propio xurado dos premios.
A detección temperá do alzhéimer
A enfermidade de alzhéimer é a causa máis común de demencia en aumento a medida que envellece a poboación mundial. Caracterízase pola presenza do péptido beta amiloide (Aβ), culpable do dano neuronal e a perda de memoria.
Os métodos de detección actuais adoitan diagnosticar a enfermidade en fase tardía. Que sexa posible facelo en estados iniciais é o obxectivo que expón o proxecto HERCULES, gañador do premio de saúde humana liderado por Martins. Propón utilizar unha tecnoloxía baseada en fagos para detectar o péptido e no tecido cerebral, culpable da dexeneración neuronal que comeza a acumularse anos antes dos primeiros síntomas. Ademais, dita tecnoloxía podería atacar selectivamente o péptido Aβ nas primeiras etapas da enfermidade.
Os fagos, utilizados desde fai máis dun século para combater infeccións bacterianas, son seguros para aplicacións humanas e son amplamente utilizados como vehículos de entrega para a terapia dirixida debido á súa facilidade de manexo e versatilidade para ser manipulados.
Vacina contra carrachas
O proxecto seleccionado como gañador na categoría de saúde animal ten como reto previr un dos problemas que afectan de maior maneira ao gando vacún, a infestación de carrachas, un reto ao que se enfrontan as persoas criadoras deste gando, pois afecta nalgún momento da súa vida a preto do 80% do mesmo.
O método rutineiro para combater ás carrachas é o tratamento con acaricidas químicos, co consecuente problema de dar lugar a estirpes resistentes e a efectos negativos no medio ambiente. Fronte este problema, o grupo liderado por José de la Fuente propón desenvolver 2 vacinas contra carrachas baseadas na fabricación o antíxeno r8m86, producido en fermento.
Especialistas en biotecnoloxía e saúde
O xurado encargado de analizar os diferentes proxectos está formado por personalidades destacadas no ámbito da biotecnoloxía e a saúde. Na categoría de saúde animal, o comité científico está formado por; Juan José Badiola Díez, catedrático de sanidade animal e director do Centro de Encefalopatías e Enfermidades Transmisibles Emerxentes da Universidade de Zaragoza; María Jaureguízar Redondo, directora xerente da Fundación Vet+i- Plataforma Tecnolóxica Española de Sanidade Animal e Juan Carlos Castillejo, exdirector xeral de Zoetis e MSD.
Na categoría de saúde humana, o xurado está composto por Carlos Martín Montañés, catedrático de Microbioloxía, Medicina Preventiva e Saúde Pública na Universidade de Zaragoza; Miguel Ángel Chamas doutor en Bioquímica e Bioloxía Molecular, CEO de Crazy Science & Business, Profesor asociado da UCM e membro da xunta directiva de ConunicaBiotec; María Vallet-Rexín, investigadora e catedrática de Química Inorgánica e directora do departamento de Química Inorgánica e Bioinorgánica da Facultade de Farmacia da Universidade Complutense de Madrid e Pilar Domingo-Calap directora do Grupo de Viroloxía Ambiental e Biomédica e investigadora do Instituto de Bioloxía Integrativa de Sistemas (Universidade de Valencia-CSIC).
En ambas as categorías, o grupo Zendal foi representado por Esteban Rodríguez, CEO de Biofabri (Zendal) e Andrés Fernández Álvarez-Santullano, CEO de Zendal.
