Nos últimos dez anos, o Grupo de Química Coloidal da Universidade de Vigo centrou unha das súas liñas de traballo na fabricación de plataformas sensóricas altamente eficientes, baseadas en SERS (do inglés Surface enhanced Raman Scattering), unha potente técnica de análise química ultra-sensible, que non só permite a detección, senón tamén a identificación de substancias químicas de interese.
Non obstante, o grupo de investigación, desta volta liderado pola docente e investigadora Isabel Pastoriza Santos enfronta o reto de traballar con substancias químicas perigosas en fase gas. O porque deste novo desafío é a participación do grupo en SERSing, un consorcio europeo de oito entidades de cinco países “co obxectivo principal de desenvolver un dispositivo portátil (lab on a chip) para a detección rápida e in situ, e a identificación inequívoca de riscos químicos a baixas concentracións en fase gasosa e líquida en múltiples ambientes”, explica Pastoriza, que avanza que o dispositivo contará con algoritmos avanzados, que combinado con localización xeográfica e comunicación, permitirá o procesado e transmisión de datos a persoal autorizado, que poderá avaliar riscos e tomar decisións en tempo real.
Os microdispositivos de detección estarán integrados en equipos manuais Raman de baixo peso compatibles cos equipos de primeiros auxilios, tendo como principal característica a súa facilidade de uso e baixo custo de mantemento. O espectrómetro Raman combinará tecnoloxías de xeolocalización e comunicación especificamente adaptadas para o rápido cribado do medio ambiente. Así mesmo, estes dispositivos tamén poderían ser montados en unidades robóticas para informar sobre posibles perigos químicos antes de enviar persoal humano a un lugar contaminado. Segundo se destaca desde o Cinbio, tamén se abre a porta a apliacións en ferramentas forenses. Por exemplo, naquelas utilizadas in situ para determinar a natureza química dunha mostra e así decidir se recollela ou non para a análise no laboratorio; ou no perfilado de axentes químicos liberados nun laboratorio co fin de comprender mellor os perigos a man dentro dentro do mesmo.
A proxecto sobre tecnoloxías SERS para protección química, que comezou o pasado 1 de xullo e se prolongará durante 42 meses, ten un orzamento de 4,7 millóns de euros, correspondéndolle á UVigo unha subvención de 344.750 euros. Vigo é xunto á Universidad de Zaragoza a única representante española neste consorcio que completan SILMECO APS (empresa danesa que comercializa plataformas para detección baseada en Espectroscopía Raman Aumentada en superficie), a Universidade técnica de Dinamarca, a Universidade de Twente dos Paises Baixos, SERSTECH AB (empresa sueca especializada no desenvolvemento de equipos portátiles de análise e identificación de substancias, en especial substancias químicas perigosas como explosivos, narcóticos e incluso axentes de guerra química), a Axencia de Investigación de Defensa de Suecia (axencia gobernamental en Suecia para a investigación de defensa) e por último o Instituto Nacional para a Protección Nuclear, Química e Biolóxica da República Checa.
Un proxecto enmarcado nun reto europeo
Mentres o resto de membros do consorcio xa traballaran xuntos nun proxecto anterior, a participación do Grupo de Química Coloidal deriva dunha colaboración previa cos grupos dos profesores Jesús Santamaría e Pilar Pina da Universidad de Zaragoza. Todos xuntos desenvolverán unha investigación, que como explica Isabel Pastoriza, “enmárcase no Reto da Unión Europea Sociedades Seguras-Protección da liberdade e seguridade de Europa e os seus habitantes, polo que a investigación non é nova, xa que máis consorcios están traballando neste Reto. O que si é novo é a diferente tecnoloxía que empregamos para abordar e resolver o problema”.
En canto á distribución do traballo entre os membros do consorcio, Pastoriza sinala que en xeral, os consorcios están formados por grupos de investigación con formación e especialización complementaria que operarán de xeito conxunto en grupos, co fin de acadar todos os obxectivos marcados no proxecto.
Podes consultar a noticia do DUVI nesta ligazón.
