Este martes 2 de xullo poderase observar unha eclipse solar total en certas rexións de Arxentina e Chile. Será a única eclipse total de Sol do ano 2019. O fenómeno contemplarase a primeira ollada, tomando as medidas de seguridade necesarias. Comezará de xeito parcial ás 15:23, hora chilena (unha hora máis na Arxentina ). A totalidade empezará a producirse ás 16:38 (Chile ) e durará só 2 minutos e 6 segundos.
Para ter claros os horarios, o mellor é consultar esta táboa elaborada polo Instituto de Astrofísica de Canarias.
Publicidade
Hora local en Chile=UT-4h
Hora CEST (península ibérica)=UT+2h
Hora (Tempo Universal, UT)
Inicio parcialidade
19:23:10.5
Inicio eclipse total solar
20:38:32.4
Máximo eclipse 20:39:35.6
Fin da eclipse total
20:40:38.5
Fin da eclipse parcial
21:46:34.5
Se non estás entre os afortunados que se atopen na zona, poderás gozalo en directo a través da canle de Youtube de sky-live.tv
Un grupo de investigadores, formado por astrónomos do Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) e membros do proxecto STARS4 ALL, viaxarán ao Observatorio de Cerro Tololo en Chile para observar e retransmitir en directo esta eclipse total de Sol. A conexión terá lugar ás 19:20 horas de Tempo Universal (UT), unha hora máis en Canarias , dúas horas máis en Europa e as 15:20 hora local chilena.
Tamén estará dispoñible a través da app Total Solar Eclipse para iOS e Android.
Como se produce unha eclipse solar? Unha eclipse solar acontece cando a Lúa interponse entre a Terra e o Sol, ocultando o astro durante uns minutos. A eclipse corresponde á proxección da sombra da Lúa sobre unha pequena rexión da superficie terrestre, polo que para poder observala é necesario atoparse dentro desa zona.
Para que unha eclipse deste tipo se produza é necesario que o satélite estea en fase de lúa nova, que os tres corpos celestes estean aliñados e que a sombra que proxecte a Lúa pase polo noso planeta.
Un gráfico co efecto de sombra dunha eclipse. Isto non adoita ocorrer por mor de que a órbita da Lúa ten unha inclinación e normalmente, cando se aliña co Sol, a súa sombra esquiva a Terra. Existen tres tipos de eclipses solares : parciais, anulares e totais.
Nas eclipses parciais , a Lúa só tapa unha parte do disco solar. Nos anulares , a Luna está na súa posición máis afastada do Sol, polo que o seu disco é máis pequeno. Desta forma, o satélite non logra tapar por completo ao astro e desde a Terra vese un anel de luz solar rodeando á Lúa. No caso dos totais , a Lúa está preto do Sol e consegue oscurecelo por completo.
A eclipse deste 2 de xullo será total. Tal e como explica Beatriz García , astrónoma arxentina do Instituto de Tecnoloxías de Detección e Astropartículas (ITeDA), a eclipse percorrerá os territorios de Chile e Arxentina de oeste a leste. Para ver o disco solar totalmente cuberto, é necesario estar na franxa onde pasa a umbra –a zona máis interna da sombra que proxecta a Lúa–.
“A banda da totalidade ten un ancho duns 140 km”, detalla a científica a SINC: “Fóra desa banda, a eclipse verase parcial”, sinala García. Será por onde pase a penumbra da sombra da Lúa. Segundo a astrónoma, a totalidade durará uns dous minutos, pero dependerá do punto de observación. Canto máis preto da liña do máximo, maior será a duración da fase total.
Como sempre, hai que tomar precaucións para contemplar a eclipse: “Non debe verse nunca a eclipse sen protección , hai que usar filtros solares especializados e que estean en bo estado. Non deben usarse placas de radiografía, nin anteollos afumados, nin vidros de máscara de soldar se son de gradación inferior a 12”, explica a astrofísica. Tampouco se poderá mirar con binoculares. Se se ignoran estas medidas, pódese sufrir lesións oculares graves, mesmo cegueira.
Efecto de anel de diamantes nunha eclipse total. “Cando a eclipse é total e está despexado, aparecen as estrelas e faise de noite total”, explica a científica arxentina . “Ademais, a temperatura baixa entre 4 e 5 graos rapidamente”, engade.
Outro dos fenómenos máis esperados nunha eclipse deste tipo é que, durante a fase total, poderase ver a coroa solar . Esta coroa é a parte máis externa do Sol e está formada por “unha gran cantidade de partículas que son expulsadas dende a estrela”. “Normalmente non se pode ver debido á gran luminosidade do resto da estrela”, aclara García.
Por iso, as eclipses son unha oportunidade única para que os científicos poidan estudala. Cando queden uns 15 segundos para a totalidade, poderase ver o efecto de anel de diamantes , que consiste nun estalido de resplandor concentrado nunha zona específica no bordo do Sol. Tamén ao redor destes segundos antes e despois da totalidade, aparecerán unha serie de círculos brancos no bordo da silueta da Lúa que se coñecen como perlas de Baily , chamadas así en honra do astrónomo Francis Baily.
A coroa do Sol coruscando nunha eclipse total. Esta rareza prodúcese pola luz solar que se filtra polos vales e cráteres da superficie lunar e só duran só unha fracción de segundo. García asegura que ambos os efectos veranse a primeira ollada e pódense fotografar.
Cando será a próxima eclipse solar total? Afortunadamente, a próxima eclipse solar total non se fará esperar. Será o próximo 14 de decembro en 2020 e tamén será visible en Arxentina e Chile.
