Varios debuxos de escolares galegos saíron cara ao espazo este mércores a bordo do foguete Soyuz, gravados nunhas placas de titanio no satélite europeo CHEOPS, destinado a buscar novos planetas fóra do Sistema Solar.
O despegue do Soyuz-Fregat tivo lugar ás 9.54 horas desta mañá (hora peninsular española) no Porto Espacial Europeo de Kurú, na Güiana Francesa, portando o CHEOPS e, con el, 3.000 deseños feitos por escolares europeos de entre 8 e 14 anos, nunha iniciativa da Axencia Espacial Europea para divulgar as súas actividades. O obxectivo de Cheops é o estudo de exoplanetas, como o é o HD 149143, que desde onte recibe o nome de Río Sar e a súa estrela foi bautizada como Rosalía de Castro.
O éxito da iniciativa en toda Europa foi absoluto, recibíndose milleiros de debuxos. Dende España chegaron á ESA 4.500 deseños dos que se seleccionaron por sorteo 297, algúns deles galegos, como dous de Celanova (Ourense) e un de Poio (Pontevedra). Hai tamén doutros puntos de Galicia, que poden localizarse na web da Misión Cheops.
O nome de CHEOPS é unha homenaxe ao Antigo Exipto e unha referencia á pirámide Queops. Ata o momento descubríronse uns 2.000 planetas exoplanetas e con esta misión espacial, pertencente ao programa Cosmic Vision da Axencia Espacial Europea, preténdese aumentar este número e obter medidas moito máis precisas daqueles que xa se coñecen. O novo telescopio orbital europeo ten un orzamento de 50 millóns de euros.
Durante tres anos e medio a nave orbitará arredor da Terra a 700 km de altura. O satélite analizará os tránsitos dos exoplanetas por diante da súa estrela mediante fotometría de moi alta precisión.
En concreto, a nave observará estrelas brillantes que xa se sabe que albergan planetas, medindo os minúsculos cambios que se producen no seu brillo cando por diante transitan os exoplanetas, o que permitirá coñecelos moito mellor. Para iso, a nave conta cun único instrumento: un fotómetro (mide a intensidade da luz) cun dispositivo de axuste de carga (CCD) que operará nun telescopio Ritchey Chrétien de 30 cm de apertura desenvolto pola Universidade de Berna.
A diferenza de satélites anteriores que buscaban exoplanetas, como Kepler e TESS da NASA, o obxectivo de Cheops non é atopalos, senón ofrecer medicións precisas do radio de planetas de tamaño entre a Terra e Neptuno xa descubertos. Estes datos, xunto con información independente sobre as súas masas (calculadas con estudos espectroscópicos desde o noso planeta), permitirán aos científicos determinar a súa densidade para obter así unha primeira caracterización destes mundos.
A densidade dun planeta proporciona datos crave sobre a súa composición, estrutura e evolución ao indicar, por exemplo, se é predominantemente rochoso ou gasoso, ou se contén océanos. Esta información tamén é importante para poñer a proba as teorías de formación e evolución planetarias.
As medicións dos radios que facilite Cheops tamén axudarán á próxima xeración de estudos de tránsitos desde a Terra ou o espazo. Os seus resultados abrirán o camiño á seguinte xeración de satélites exoplanetarios da ESA, Prato e Ariel, cuxo lanzamento está previsto para a próxima década. Xuntas, estas misións axudarán a responder unha pregunta fundamental: cales son as condicións para a formación de planetas e o nacemento da vida no universo?
O consorcio que puxo en marcha Cheops chega da colaboración entre a ESA e Suíza, e está liderado pola Universidade de Berna, pero contribúen outros dez países europeos: Alemaña, Austria, Bélxica, España, Francia, Hungría, Italia, Portugal, Reino Unido e Suecia. O contratista principal para o deseño e a construción de Cheops é Airbus Defence and Space España.
