Envorcado sobre o mar, o castro de Baroña é un dos máis espectaculares de Galicia. Situado no municipio de Porto do Son (A Coruña), moi preto do Parque Natural de Corrubedo, este formidable poboado foi habitado entre os séculos I a. C. e I d. C.
Asentado entre a praia e as rochas, sobre un pequeno outeiro que domina a ría de Muros e Noia, permítenos imaxinar despois de dous mil anos as súas antigas vivendas, murallas e foxos defensivos.
Para a visita, debemos deixar o noso vehículo na estrada e percorrer un agradable paseo duns 500 metros, que transita por unha senda empedrada ata a praia. Xa de lonxe aparece a súa magnífica estampa, coas estruturas de vinte vivendas e o foso de catro metros de ancho e tres de fondo que libra o itsmo e que constituía a súa primeira liña de defensa.
Varias murallas sepárannos da entrada ao recinto, cun percorrido sinalizado no que podemos observar restos das antigas vivendas ou dunha forxa, na que os seus poboadores practicaban a metalurxia.
Os castrexos vivían aquí basicamente do mar, colleitando nas rochas lapas, mexillóns ou caramuxos, ademais de practicar a pesca. Tamén consumían cabras e ovellas que criaban xunto ás súas vivendas. E, en tempo de paz, podían recoller landras e froitos silvestres da súa contorna. Crese que o poboado era autosuficiente, aínda que non había subministración de auga, por carecer de mananciais ou alxibes, polo que debían recollela na parte continental.
O Castro de Baroña foi escavado por primeira vez en 1933 por Sebastián González-García. As seguintes campañas arqueolóxicas foron as de J. M. Luengo (1969-1970), Francisco Calo Lourido e Teresa Soeiro (1980 a 1984), Francisco Calo en 1985 e Ánxel Concheiro en 1984, que o consolidou.
En maio de 2012 arrincaron finalmente as obras de rehabilitación do castro de Baroña, que hoxe nos permiten seguir os sinais para facer un percorrido didáctico por cada un dos seus espazos e construcións.
