O terremoto de Kamchatka (Rusia), cunha magnitude de 8.8, foi un dos 10 maiores sismos desde que temos estimacións. As primeiras análises indican que unha superficie de ruptura duns 600 quilómetros na falla —fractura rochosa— produciu o sismo, con desprazamentos de máis de 10 metros.
A pesar de que o tremor se produciu o pasado 30 de xullo, desde os sismógrafos instalados en San Pablo, Toledo, rexistramos que aínda continúa facendo vibrar a Terra máis de 20 días despois, ocasionando a dilatación e contracción do radio do planeta cada 20,5 minutos.
As ondas xeradas polo terremoto e os seus efectos
En caso de grandes terremotos, as ondas sísmicas que xeran rexístranse por sismómetros instalados en todo o mundo, como os da estación PAB, instalada en San Pablo, que forma parte da rede sísmica española e intégrase na rede sísmica global GSN. A chegada destas ondas pode identificarse durante varias horas.
As ondas de maior amplitude son as que viaxan preto da superficie do planeta. No caso do terremoto de Kamchatka, estas ondas chegaron a Toledo case unha hora despois da primeira fase.
Máis dunha terceira parte da distancia da Terra á Lúa
As ondas procedentes do terremoto que circunvalan a Terra, ao atenuarse lentamente, pódense observar cada vez que pasan por cada estación sísmica, aproximadamente cada tres horas.
Na estación sísmica próxima a Toledo, pódense identificar as chegadas correspondentes a catro voltas en cada sentido. Dado que a circunferencia terrestre é duns 40.000 quilómetros, isto significa que as ondas sísmicas xeradas polo terremoto de Kamchatka detéctanse despois de percorrer 150.000 quilómetros, máis dunha terceira parte da distancia entre a Terra e a Lúa.
As chegadas impares refírense ás ondas que chegan desde Kamchatka a España polo camiño máis curto, propagándose desde o epicentro cara ao norte e pasando preto do polo norte. As pares son as que se propagan en sentido contrario, partindo de Kamchatka cara ao sur.
Estudar o interior do noso planeta
Despois de terremotos de gran magnitude, a Terra vibra (ecoa) nuns períodos determinados durante días ou mesmo semanas.
Cada un destes períodos corresponde a un modo de deformación da Terra, así que a súa análise permite estudar as propiedades físicas do interior do planeta.
Este fenómeno é similar ao que sucede ao tocar unha campá de igrexa. Se estamos preto dela, notaremos que durante bastante tempo despois do toque aínda podemos sentir unha vibración a baixa frecuencia. No caso da Terra, o terremoto sería o equivalente ao toque da campá e os sismómetros serían a man pousada sobre a campá.
A respiración da Terra
Un destes modos de resonancia, coñecido como o modo 0S0, corresponde á dilatación e contracción do radio da Terra e ten un período de 20,5 minutos. Podemos dicir que o planeta “incha” e “desincha” cada 20 minutos como resultado da enerxía liberada polo terremoto de Kamchatka, un fenómeno que se coñece como a “respiración da Terra”.
Este modo de resonancia ten a particularidade de sufrir moi pouca atenuación, co que despois de grandes terremotos pode observarse durante máis de dous meses.
Con estas observacións, podemos afirmar que, como consecuencia do gran terremoto de Kamchatka, a Terra continua aínda inchándose e desinchándose, “respirando” de forma regular 20 días despois do sismo.
Cláusula de divulgación: Jordi Díaz Cusí non recibe salario, nin exerce labores de consultoría, nin posúe accións, nin recibe financiamento de ningunha compañía ou organización que poida obter beneficio deste artigo, e declarou carecer de vínculos relevantes máis aló do cargo académico citado.
