Luns 27 Maio 2024

O olfacto dos cans para detectar enfermidades humanas

Os cans teñen dez veces máis receptores olfactivos que os humanos, polo que son sensibles a certos químicos indetectables para as persoas. Grazas a esta capacidade, poden cheirar compostos asociados á hipoglucemia en pacientes con diabetes, á malaria e a certos tipos de cancro.

Ademais de ser os mellores amigos do home, os cans representan unha gran axuda en investigación grazas ao seu olfacto. Aínda que a súa labor na detección de drogas é a máis coñecida, varios estudos demostraron a utilidade do seu potente nariz noutro campo: o do medicamento.

Publicidade

Os cans teñen dez veces máis receptores olfactivos que os humanos

Un dos que probaron a súa habilidade no diagnóstico de problemas de saúde é Magic, un labrador adestrado por membros da organización sen ánimo de lucro Medical Detection Dogs. Os responsables desta institución británica conseguiron que o can sexa capaz de detectar as baixadas de azucre en sangue da súa dona, Claire Pesterfields, que padece diabetes tipo 1.

Pero que cheira exactamente o can? Tras coñecer casos como o de Magic, un equipo de científicos da Universidade de Cambridge decidiu estudar se os cambios nos niveis sanguíneos de glicosa provocaban algunha variación na composición química do alento.

Probaron a súa hipótese no laboratorio: diminuíron progresivamente e de maneira controlada a cantidade de azucre no organismo de oito mulleres que tiñan diabetes tipo 1. Utilizaron a espectrometría de masas -un método para determinar a composición química dunha mostra- para detectar flutuacións nas moléculas presentes no aire que exhalaban.

“Os cans detectives non necesitan traballar nun laboratorio”

Os resultados, que publicaron en Diabetes Care, revelaron que a concentración de isopreno (un composto orgánico presente de maneira natural no alento) aumentaba considerablemente en situación de hipoglucemia e, nalgúns casos, chegaba mesmo a duplicarse. Aínda que a súa presenza é completamente normal, non se coñece ben a súa orixe, nin a razón desta variación.

En vista dos datos, os científicos suxiren o deseño de novas probas e detectores que midan a cantidade do químico en sangue e así estimar o risco no que se atopa un paciente. Con todo, como ben demostra a habilidade de Magic, hai unha alternativa: a pesar de que os humanos non poden detectar o isopreno, o olfacto canino si é sensible a esta substancia.

Este é Magic, que aprendeu a detectar as baixadas de glicosa da súa dona. | Foto: Universidade de Cambridge.
Este é Magic, que aprendeu a detectar as baixadas de glicosa da súa dona. | Foto: Universidade de Cambridge.

Ademais de coa diabetes, un grupo de científicos da London School of Hygiene and Tropical Medicine xa proba a eficacia do potente olfacto canino para identificar certos químicos asociados coa malaria. Fano grazas ao financiamento da Fundación de Bill e Melinda Gates e o apoio da Universidade de Durham, o Consello de Investigación Médica de Gambia e a ONG Medical Detection Dogs.

O seu obxectivo é adestrar aos cans a partir de mostras de ouriños e suor de centos de nenos gambianos. Algúns padecen a enfermidade e outros non, de xeito que os animais aprenderán a distinguir os fluídos corporais daqueles que están infectados.

“Os cans detectives non necesitan un laboratorio, poden transportarse doadamente, son baratos e poden analizar moitas mostras”, asegura James Logan, un dos investigadores do centro británico implicados no proxecto.

Frankie acertou co 88% do diagnósticos de cancro de tiroides

Na procura de novos métodos de detección do cancro menos invasivos e traumáticos tamén entran en xogo os cans. Os animais como a Border Collie Yuka son capaces de identificar e detectar os compostos orgánicos volátiles presentes nos ouriños e característicos do cancro de próstata. Pero para iso, os cans realizan un exhaustivo e protocolizado adestramento con mostras de compostos procedentes do metabolismo das células canceríxenas. 

E aínda hai máis: outro grupo de científicos da Universidade de Arkansas adestraron a un can para detectar cancro de tiroides. Normalmente, o trastorno identifícase medindo os niveis hormonais dos pacientes e estudando as súas células, pero Frankie (así se chama o animal) acertou co 88% dos diagnósticos olfacteando unicamente mostras de ouriños.

A parte de servir de compañía, os cans demostraron constituír unha ferramenta máis en moitos estudos científicos, como un detector peludo de carne e óso.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

Unha vacina de ARNm reprograma o sistema inmune para atacar o cancro cerebral máis letal

O avance dun grupo de investigadores da Universidade de Florida probarase nun ensaio clínico pediátrico contra o glioblastoma

Os casos de cancro de próstata duplicaranse en 2040

Un informe publicado na revista 'The Lancet' estima que en menos de dúas décadas haberá 2,9 millóns de pacientes con este tumor

“Con suficiente investigación, a maioría dos cancros poderanse tratar na década de 2040”

Jesús Sánchez, responsable de proxectos na Fundación CRIS, asegura que as terapias CAR-T foron unha revolución no tratamento dos tumores do sangue

O disruptores endócrinos poden aumentar o risco de cancro de endometrio

Observada unha asociación entre as mesturas de contaminantes ambientais e a maior probabilidade de desenvolver este tumor