Drons con garras bioinspirados en paxaros: “Serán máis seguros e eficentes”

Aníbal Ollero, eminencia mundial dos vehículos aéreos non tripulados e novo membro da Real Academia Galega de Ciencias, vislumbra as posibilidades do sector

Anibal Ollero posa xunta cun dos drons bioinspirados.
Anibal Ollero posa xunta cun dos drons bioinspirados.

No mes de febreiro incorporábase á Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) Aníbal Ollero, director do Laboratorio de Robótica GRVC da Universidade de Sevilla e asesor científico do Centro Avanzado de Tecnoloxías Aeroespaciais. Toda unha eminencia dos vehículos aéreos non tripulados e robótica aérea, como así o demostran as súas máis de 800 publicacións neste campo e os seus máis de 25 anos de experiencia no sector.

Foi catedrático en las ETSII de Vigo e Málaga, investigador no Robotics Institute de la Universidad Carnegie Mellon (Pittsburgh, USA) e en LAAS-CNRS (Toulouse, Francia). Na actualidade é o investigador con máis publicacións relacionadas con vehículos aéreos non tripulados e con robótica aérea en todo o mundo, pero non por elo se sinte menos orgulloso de formar parte da Academia. “É unha honra  para min”, confesa.

Cando Ollero comezou a traballar no desenvolvemento de drons, as expectativas eran moi inferiores ao que despois depararía a evolución da tecnoloxía. Nas súas propias palabras: “Eu sabía que dalgunha forma había que desenvolver novos sistemas neste eido, pero non me imaxinaba que poderían chegar a ter tantas aplicacións como na actualidade”.

Panorámica galega

Hai unha iniciativa estratéxica da Xunta de Galicia para atraer inversións no sector aeroespacial e desenvolver solucións innovadoras no ámbito da industria de sistemas e vehículos non tripulados, denominada Civil UAVs Initiative. No marco desta acción participan máis de 50 axentes —universidades, centros de coñecemento, empresas tractoras e pymes— e estanse a desenvolver máis de 35 proxectos de I+D+i, cunha inversión público-privada de 164 millóns de euros.

Segundo Ollero, a iniciativa da Xunta é “unha forma de mobilizar o sector e conseguir máis influencia no desenvolvemento desta industria dentro da comunidade galega”. Aínda que Galicia empezou hai relativamente pouco neste campo, o novo membro da RAGC cre que “pode consolidar a súa posición nos próximos anos, xa que a tendencia é boa”.

Amplo abano de aplicacións

A industria de sistemas e vehículos non tripulados ofrece numerosas aplicacións. Durante os primeiros anos, destacaron os usos no marco de defensa e as actividades de filmación —tanto en reportaxes como en cine—, pero a súa utilidade vai xa moito máis alá na actualidade. Aínda que podería falar de moitas delas, Ollero sinala tres. A primeira, a loxística. A posibilidade de transportar de forma segura paquetes, e co tempo, ata persoas. A segunda é a protección do medio ambiente. Isto é posible porque cos drons poden tomarse medidas do entorno, tanto da flora como da fauna, para comprobar se se produciron alteracións e levar a cabo un control máis exhaustivo. E a terceira, a inspección e mantemento de infraestruturas, tanto civís como industriais. Neste sentido, ata o momento, para poder controlar instalacións como tuberías elevadas e tomar as medidas pertinentes é necesario que o persoal faga traballos de altura, cos perigos que iso supón.

“O futuro dos drons pasa pola gravación de imaxes, a protección do medio ambiente e o mantemento de infraestruturas”

Os traballos en altura son das principais causas de morte por accidentes laborais en moitos países, polo que desenvolver sistemas que permitan a inspección das infraestruturas sen expoñer ás persoas a riscos suporía unha enorme vantaxe. O proxecto AERIAL-CORE, do que Ollero é coordinador, emprega a robótica aérea con intelixencia artificial para a inspección de instalacións. Unha das aplicacións que están a desenvolver é o control de liñas eléctricas fóra do campo de visión e de forma automática, é dicir, sen necesidade de piloto. “É un proxeto importante no que participan 15 socios de 9 países europeos diferentes, e no que agora mesmo se está a traballar en que o vehículo se pose na propia liña para realizar tarefas de mantemento”, sinada Ollero.

Drons bioinspirados que voan como paxaros

Ollero tamén participa no Proxecto Griffin, subvencionado pola ERC Advanced Grants, e que ten por obxectivo crear unha nova xeración de vehículos aéreos non tripulados bioinspirados en paxaros. Isto débese a dúas razóns. “A primeira é a seguridade: que non teñan hélices permitirá que poidan voar cerca das persoas sen causar danos”, indica Ollero. A segunda, é que melloraría a eficiencia enerxética dos vehículos, xa que como os paxaros, poderían empregar as correntes de aire para planear e así aforrar enerxía.

Un dos vehículos non tripulados bioinspirados do Proxecto Griffin.

Outro dos elementos nos que están traballando é na creación dunhas garras que permitan posarse, incluso no brazo das persoas. Ollero comenta: “Xa hai prototipos voando de forma experimental, levamos máis de tres anos con este proxecto e aínda nos quedan case dous para seguir avanzando”. O feito de que estes drons bioinspirados pesen pouco é un aliciente para que se lles permita voar cerca da poboación, xa que aínda que poidan levar pouca carga, teñen menos probabilidades a facer dano.

Seguridade

Non a todas as persoas lles inspira confianza o feito de ver voar pola súa cidade vehículos áreos non tripulados. E ante a idea de que este sexa o futuro próximo, hai quen se estremece. Ollero, gañador o ano pasado do Premio Nacional Leonardo Torres Quevedo —premio de Enxeñería convocado polo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades de España— intenta mandar unha mensaxe tranquilizadora recordando que “a aeronáutica sempre se basou na seguridade”.

O experto asegura que a nova normativa da Comisión Europea pretende estudar de forma detallada o risco que poida xerarse coa circulación destes vehículos. Así, só se conceden permisos cando se garantiza que non hai perigo ou é mínimo. No caso dos drons que vaian a transportar máis peso, serán necesarias análises e probas máis exhaustivas, incluso certificacións especializadas.

Perfís especializados

Segundo Ollero, xa no presente se requiren miles de postos de traballos neste campo da aeronáutica. “Con total seguridade este é un dos sectores que máis está a crecer, polo que se van necesitar moitos especialistas; só Europa xa se requiren máis de 100.000 postos de traballo nesta industria”, sinala.

Os perfís principais que traballan con vehículos aéreos non tripulados e robótica aérea son aqueles titulados en enxeñería aeronáutica e en robótica. Para dar resposta a unha especialización máis concreta que formará ao estudantado nesta tecnoloxía, en Galicia existe dende o curso 2018-2019 o Mestrado en Operacións e Enxeñería de Sistemas Aéreos non Tripulados, na que participan a Universidade de Santiago de Compostela e a Universidade de Vigo.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.