Un proxecto para aplicar á medicina o material máis lixeiro do mundo e unha investigación sobre tratamentos ante a obesidade centrada no gasto enerxético para evitar o consumo de fármacos. Son as dúas iniciativas galardoadas pola Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) nos Premios á Transferencia de Tecnoloxía en Galicia 2025.
Os promotores dos dous traballos de investigación aplicada e casos de éxito foron seleccionados entre 80 propostas e recibirán un premio de 5.000 euros que será entregado nun acto que terá lugar o 11 de xuño no Pazo de San Roque de Santiago de Compostela.
Desta forma, o premio Francisco Guitián Ojea vai para os investigadores do grupo I+D Farma da Universidade de Santiago. Baixo o liderado de Carlos García e como parte da investigación predoutoral de María Carracedo, desenvolveron unha nova tecnoloxía baseada en aeroxeles, o material máis lixeiro do mundo, de cara á súa aplicación en tratamentos médicos.
A aplicación máis coñecida até o de agora destes materiais é como illante térmico en edificios, baterías de coches e téxtiles técnicos. Pero as súas propiedades únicas abren a porta ao seu emprego en cosmética, alimentación e, sobre todo, a biomedicina.
A cerna da iniciativa premiada é lograr que cumpran con criterios de esterilidade para que poidan ser aplicados na medicina, algo que complica a súa complexa nanoestructura. Por primeira vez, os investigadores galegos conseguiron producir aeroxeles estériles, co que poderían ser usados en implantes óseos, administración pulmonar de medicamentos ou tratamento de feridas.
A solución, viable tanto en termos tecnolóxicos como económicos, xa foi patentada. Nestes momentos, os aeroxeles estériles logrados na USC atópanse en fase de valorización tecnolóxica con empresas galegas para a súa transferencia en distintos usos.
Terapias para a obesidade
Pola súa banda, o premio Fernando Calvet Prats, que recoñece tecnoloxías xa transferidas á industria, vai para o grupo NeurObesity do Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (CIMUS), tamén da Universidade de Santiago.
Gazella Biotech, firma biotecnolóxica fundada en Santiago en 2024 como spin-off da USC, desenvolverá esta solución enfocada a reducir os tratamentos farmacolóxicos para combater enfermidades metabólicas, fundamentalmente, a obesidade.
Coordinados polo catedrático de Bioloxía Miguel López, o equipo da universidade compostelá deseña unha nova terapia baseada en vesículas extracelulares pequenas cas que abordar os mecanismos que modulan o equilibrio enerxético.
Trátase dunha idea para cambiar o paradigma no tratamento da obesidade: pasar do control do consumo de alimentos cara á vixilancia sobre o gasto enerxético. A terapia proposta xa amosou resultados prometedores, con melloras de cocientes de obesidade sen efectos adversos, nos ensaios preclínicos publicados en revistas de alto impacto como Nature Metabolism e Metabolism.
