Un novo estudo europeo revela unha conexión entre a gravidade da depresión e os cambios na frecuencia cardíaca en persoas con antecedentes de trastorno depresivo maior recorrente (MDD, polas súas siglas en inglés). A investigación, publicada na revista Physological Medicine e liderada pola área de Saúde Mental do CIBER (CIBERSAM), utilizou reloxos intelixentes para rastrexar a evolución da enfermidade durante dous anos.
Durante a investigación, denominada RADAR-MDD, recompiláronse datos de 510 persoas a través de tres institucións científicas internacionais: o Centro de Investigación Biomédica en Rede (CIBER) en España, o Vrije Universiteit Medisch Centrum en Países Baixos e o King’s College London de Reino Unido.
Os resultados do estudo mostran que a gravidade da depresión, avaliada mediante o cuestionario PHQ-8, está relacionada positivamente coa frecuencia cardíaca media total durante o día e negativamente coa desviación estándar da frecuencia cardíaca.
O cuestionario PHQ-8 é un test cuestionario de autoavaliación utilizado para medir a gravidade dos síntomas de depresión nunha persoa no que, a través de oito preguntas, se avalían os síntomas principais da depresión: o estado de ánimo, a perda de interese ou pracer en actividades, os problemas de sono, a fatiga, a diminución da concentración, os sentimentos de inutilidade ou culpa, os cambios no apetito ou o peso, e os pensamentos de morte ou suicidio.
A gravidade da depresión, avaliada mediante o cuestionario PHQ-8, está relacionada positivamente coa frecuencia cardíaca media total durante o día e negativamente coa desviación estándar
De maneira complementaria, monitorizouse aos participantes no estudo a través de reloxos intelixentes para recompilar datos de frecuencia cardíaca. Desta información, seleccionáronse sete características da frecuencia cardíaca diaria, incluíndo a media e a variación estándar da frecuencia cardíaca durante o día, os períodos de descanso e a noite.
Saúde mental e marcadores fisiolóxicos
Os resultados de ambas as medicións (o cuestionario PHQ-8 e a monitorización a través do reloxo intelixente), revelaron que os cambios na frecuencia cardíaca están asociados coa gravidade da depresión. Exactamente, identificáronse dúas tendencias: por unha banda, as persoas cunha menor variabilidade na súa frecuencia cardíaca durante o día mostran síntomas depresivos máis intensos e, por outro, aqueles que mostraban unha frecuencia cardíaca máis elevada durante a noite tamén experimentaron unha maior severidade nos síntomas de depresión.
Josep María Haro, investigador do CIBERSAM e do Parc Sanitari Sant Joan de Déu, explica que estes resultados “bríndannos unha mellor comprensión da relación entre a saúde mental e os marcadores fisiolóxicos como a frecuencia cardíaca”. Ademais, engade que “a capacidade de utilizar tecnoloxía de vixilancia remota para recompilar datos precisos e en tempo real ofrécenos novas oportunidades para mellorar a detección e o manexo da depresión”.
Sara Siddi, primeira autora deste manuscrito e coordinadora do estudo en España, sostén que: “desde unha perspectiva clínica, estes achados son moi relevantes, xa que indican que unha maior frecuencia cardíaca e unha menor variabilidade da frecuencia cardíaca diaria en repouso podería estar asociada cunha maior vulnerabilidade á gravidade da depresión. É dicir, que as persoas cunha frecuencia cardíaca máis alta e menos fluctuante poderían ser máis propensas a experimentar depresións máis intensas ou recorrentes”.
Por tanto, utilizar a frecuencia cardíaca como un biomarcador específico para monitorear as fluctuacións na gravidade da depresión en persoas vulnerables a través da tecnoloxía remota permitiría unha alerta precoz en caso dunha posible recaída e á vez permitiría aos clínicos tomar medidas e adoptar un tratamento con prontitude”.
Na investigación colaboraron as áreas CIBER de Bioenxeñería, Biomateriais e Nanomedicina (CIBER-BBN) e de Epidemioloxía e Saúde Pública (CIBERESP), ademais doutras institucións europeas como a Universidade de Bérgamo (Italia), a Universidade KU Leuven (Bélxica) ou o Centro IRCCS San Giovanni dei Deu Fatebenefratelli (Italia).
