Estudos recentes demostran que a vacina de Pfizer-BioNTech é segura durante a lactancia e transmite anticorpos ao leite materno. Foto: Pixabay.
Estudos recentes demostran que a vacina de Pfizer-BioNTech é segura durante a lactancia e transmite anticorpos ao leite materno. Foto: Pixabay.

As nais vacinadas contra a Covid-19 poderían protexer aos bebés mediante a lactación

Os datos preliminares dun estudo realizado en Cataluña amosan que os bebés aleitados por mulleres vacinadas desenvolven protección contra a Covid-19

* Un artigo de Vicens Díaz de Brito e Erika Esteve

A lactación materna ten múltiples beneficios tanto para a nai como para o bebé. Á parte da súa riqueza desde o punto de vista nutritivo, o alto contido en inmunoglobulinas do colostro e o leite materno é a primeira e máis segura ‘vacina’ que poida recibir o lactante, xa que confire protección fronte a múltiples infeccións nas primeiras semanas e meses de vida.

No período neonatal, os bebés están expostos a infinidade de microorganismos, que teñen como principal porta de entrada as barreiras mucosas. En cambio, inicialmente cun sistema inmunitario inmaturo para poder facer fronte aos patóxenos.

O leite materno contén numerosos compoñentes da inmunidade innata —non específica— e da adquirida —defensas específicas adquiridas pola experiencia previa da nai—, que se transmiten aos bebés, e xeran así unha protección activa e pasiva contra as infeccións.

Neste sentido, o leite materno contribúe a unha redución importante da morbimortalidade infantil, cando se realiza lactación exclusiva durante polo menos os seis primeiros meses de vida do bebé.

A actual pandemia da Covid-19 implicou unha gran preocupación entre as nais lactantes por diferentes motivos. Ao comezo da pandemia, estas inquietudes centrábanse na posibilidade de contaxio, ata o punto de que en moitas contornas chegouse a contraindicar a lactación nas mulleres con diagnóstico positivo de Covid-19.

Con todo, varios estudos xa demostraron que o virus non se transmite a través do leite materno e que, ademais, esta contén anticorpos específicos contra o virus nas mulleres que pasaron a enfermidade. Estas evidencias levaron a recomendar non interromper a lactación en caso de contraer a infección, aínda que se recomenda seguir extremando as medidas de protección e hixiene durante o amamantamiento na medida do posible.

A vacinación durante a lactación

Máis recentemente, coa aprobación das vacinas contra o SARS-CoV-2, os medos centráronse nos potenciais efectos nocivos que estas poderían ter para os bebés durante a lactación.

Neste sentido, moitos profesionais contraindican as vacinas pola ausencia de evidencia científica; ou deixan a elección da vacinación e/ou de manter a lactación en mans das nais, en base ao risco de Covid-19 á que estean expostas.

A lexislación actual permite os ensaios clínicos con medicamentos en mulleres embarazadas e en período de lactación, sempre que estes poidan supoñer un beneficio para a muller ou o bebé. Con todo, os medos e dilemas éticos que isto expón son moitos. Así que a seguridade da maioría de fármacos durante a lactación, incluídas as vacinas, limítase ao seguimento destes no período posterior á súa comercialización.

Diante deste escenario, profesionais do Parc Sanitari Sant Joan de Déu que desenvolven o seu labor en primeira liña, que son nais lactantes e querían vacinarse, decidiron emprender unha investigación neste campo.

A vacina de Pfizer-BioNTech é segura durante o período de lactación e transmite anticorpos ao leite materno

Así, da man da doutora Erika Esteve, médica adxunta do Servizo de Enfermidades Infecciosas do Hospital de Sant Boi, e de todo o seu equipo, co doutor Vicens Díaz de Brito á fronte, púxose en marcha o estudo LacCOVID, publicado recentemente no repositorio medRxiv.

Os resultados mostran que a vacinación coa vacina de Pfizer-BioNTech é segura durante o período de lactación e que, ademais, transmite anticorpos ao leite materno.

Xunto a Erika, 31 mulleres máis, grazas á súa valentía, participaron neste traballo pioneiro. Aínda que se trata dunha cohorte pequena e que aínda non finalizou o seguimento —previsto a seis meses—, estes datos suxiren que, tal e como sucede con outras enfermidades infecciosas ou con outras vacinas, os bebés aleitados por mulleres inmunizadas poderían estar protexidos fronte á Covid-19, polo menos mentres dura o período de lactación.

O período de tempo desta transmisión de anticorpos a leite materno está aínda por determinar, pero segundo os datos analizados espérase que se manteña mentres duren os niveis de anticorpos en sangue.

Esta cohorte inclúe unicamente mulleres vacinadas con Pfizer/BioNTech, pero outro estudo recente demostra que os resultados son extrapolables ás mulleres vacinadas con Moderna.

Ademais, existen outros estudos en marcha con outras vacinas diferentes ás dous anteriores, ambas as baseadas en tecnoloxía ARN mensaxeiro, que proximamente ofrecerán máis datos neste campo.

Por último, hai outros estudos en marcha con distintas vacinas en nais lactantes que permitirán determinar os niveis de resposta inmunológica e o seu paso ao leite materno. Isto contribuirá a un coñecemento máis profundo sobre o papel protector do leite materno contra a Covid-19.


* Vicens Díaz de Brito e Erika Esteve son xefe e médica adjunta, respectivamente, do Servizo de Enfermidades Infecciosas do Parc Sanitari Sant Joan de Déu, en Sant Boi de Llobregat (Barcelona).

Este artigo forma parte da iniciativa Voces Expertas, unha sección de divulgación coordinada pola Axencia SINC na páxina web da estratexia de vacinación contra a Covid-19 do Goberno de España (vacunacovid.gob.es).

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.