O Hospital Universitari i Politècnic La Fe de Valencia realizou con éxito, por primeira vez en España, unha intervención cirúrxica para extirpar un tumor cardíaco a unha bebé diagnosticada en período fetal, é dicir, antes de nacer.
Tratábase dun tumor cardíaco pouco frecuente coñecido como teratoma pericárdico observado na semana 24 de xestación (5 meses e medio) e que se comportou de maneira agresiva, comprimindo o corazón e estruturas veciñas e ameazando a vida da pequena e tamén da nai.
Dada a complexidade da situación, realizouse un seguimento exhaustivo da xestación pola comisión de malformacións fetais do hospital valenciano, integrada por especialistas en obstetricia, neonatoloxía, xenética, cirurxía, cardioloxía, neuroloxía e radioloxía pediátricas.
Este comité decidiu inicialmente un manexo intrauterino coa realización por parte de obstetricia de técnicas para aliviar a compresión do tumor co fin de que a bebé cumprise semanas de xestación e evitar o nacemento prematuro. Na semana 28 da xestación, é dicir, aos seis meses e medio, e dada a gravidade extrema, decídese extraer a bebé mediante cesárea, con tan só 900 gramos de peso.
Segundo Raquel Escrig, xefa de sección de Neonatoloxía, “a complexidade do procedemento viña dada polo feito de que, polas características do tumor, a paciente podería falecer inmediatamente tras cortar o cordón umbilical que a mantiña unida á nai. Así, había que mantela unida á placenta mentres se estabilizaba e se iniciaba o acto cirúrxico”.
Trátase da técnica coñecida como Ex Útero Intrapartum Treatment ou EXIT.
Operativo cirúrxico
O equipo cirúrxico estivo formado por máis dunha trintena de profesionais: un grupo para a nai con anestesioloxía obstétrica e especialistas en obstetricia e xinecoloxía; e o segundo para a bebé, con neonatoloxía, anestesioloxía pediátrica, cirurxía pediátrica, cardioloxía pediátrica e cirurxía cardíaca infantil, no mesmo quirófano.
Durante varios días, estudouse e ensaiouse a cirurxía recreando o escenario mediante simulación clínica. É a primeira vez que no Hospital La Fe se realiza este tipo de operativo.
Tras a cesárea, a nena mantívose con vida grazas á asistencia placentaria que lle proporcionaba a súa nai, o que permitiu a súa intubación previa ao pinzado do cordón umbilical e a súa intervención cirúrxica inmediata para a extirpación do tumor que comprometía a súa vida.
“Trátase dun caso excepcional por tratarse dunha bebé prematura. Existen na literatura científica escasos informes de nenos que, con tan baixo peso, sobrevivisen sen secuelas a este tipo de tumores cardíacos”, explica Sonia Garcés, especialista en anestesioloxía pediátrica do Hospital La Fe.
A paciente requiriu unha nova intervención dous meses despois polos servizos de cirurxía pediátrica, cirurxía cardíaca infantil, anestesioloxía pediátrica e a unidade de coidados intensivos pediátricos e reanimación para eliminar restos do tumor que crecera novamente. Tras a mesma e dous ciclos de quimioterapia en oncoloxía infantil, está libre da enfermidade.
