A fortaleza das Torres, no concello pontevedrés de Tomiño, é un enclave defensivo do século XVII. Agora, unha campaña arqueolóxica está intentando descubrir os segredos mellor gardados do xacemento. Os primeiros resultados apuntan a que se puido tratar dun fortín estratéxico para conter unha invasión portuguesa cara ás vilas da Guarda, Tui e Baiona.
Segundo explica a arqueóloga Rebeca Blanco-Rotea, os traballos iniciais de limpeza e sondaxe apuntan nesta dirección e permiten desbotar que o xacemento fose unha batería, como se identificou inicialmente. Puido tratarse, por tanto, dun fortín construído en terra e con revestimento parcial en pedra, e non un baluarte como se interpretou nun primeiro momento. “Trataríase dun sistema defensivo estratéxico no control das rutas que unían A Guarda con Tui e Tui con Baiona que podería ter xogado un papel fundamental para conter unha posible invasión portuguesa”, sinalan.
O acceso á fortificación consérvase de maneira clara, con restos dun parapeto defensivo, sobre o que se levantaría orixinariamente unha cerca de madeira. Esta estrutura impedía a visibilidade do interior e servía de protección á entrada. Xunto a ela documentouse unha plataforma de acceso que conducía ao interior do recinto.
Unha explotación mineira de ouro
Un dos elementos máis destacados é a presenza dun sistema defensivo composto por dous foxos e unha contramuralla, que delimitaban o espazo principal. Os investigadores consideran que estes foxos aproveitaban antigas trincheiras de explotación mineira de ouro de época romana, adaptadas ás necesidades defensivas da Guerra da Restauração (século XVII).
A análise preliminar tamén indica que se empregaron materiais propios da contorna, como o granito local e cantos rodados procedentes das terrazas fluviais do Miño. Estes elementos formarían parte do parapeto e dalgunhas zonas revestidas da fortificación, o que confirma o carácter funcional e de rápida construción destas obras militares.
A escavación, ao abeiro do campo de traballo de xuventude da Xunta de Galicia, continuará nos vindeiros días co obxectivo de documentar con máis detalle as técnicas construtivas e a organización interna da fortaleza, un dos principais escenarios do sistema defensivo da fronteira no Baixo Miño.
