Un equipo de investigadores de China, Italia e EE UU acaba de esclarecer uns datos ata o de agora inexplicables no rexistro fósil de África e Eurasia. Mediante un novo método denominado FitCoal (proceso rápido de coalescencia en tempo infinitesimal), os científicos puideron determinar con precisión inferencias demográficas grazas a secuencias xenómicas humanas actuais de 3.154 individuos.
As súas conclusións apuntan a que os primeiros antepasados humanos atravesaron un prolongado e grave colo de botella no que aproximadamente 1.280 individuos reprodutores foron capaces de manter unha poboación durante uns 117.000 anos.
Aínda que esta investigación revelou algúns aspectos dos antepasados de principios a mediados do Pleistoceno, aínda quedan moitas preguntas por responder desde que se descubriu esta información.
Análises xenéticas
Neste estudo, publicado na revista Science, analizouse unha gran cantidade de secuencias xenómicas. Con todo, “o feito de que FitCoal poida detectar o antigo colo de botella severo mesmo cunhas poucas secuencias representa un gran avance”, afirma o autor principal do traballo, Yun-Xin Fu, xenetista de poboacións do Centro de Ciencias da Saúde da Universidade de Texas en Houston (EE UU).
“A brecha nos rexistros fósiles de África e Eurasia pode explicarse por este colo de botella na Idade de Pedra temperá”
GIORGIO MANZI, antropólogo da Universidade Sapienza de Roma
Os resultados obtidos con esta metodoloxía punteira para calcular a probabilidade das secuencias xenómicas actuais apuntan a que os primeiros antepasados humanos experimentaron unha perda extrema de vidas e, por tanto, de diversidade xenética.
“A brecha nos rexistros fósiles de África e Eurasia pode explicarse por este colo de botella na Idade de Pedra temperá. Coincide con este período de tempo proposto de perda significativa de probas fósiles”, afirma Giorgio Manzi, antropólogo da Universidade Sapienza de Roma (Italia).
Condicións climáticas adversas
As razóns suxeridas para este descenso da poboación ancestral humana son sobre todo climáticas: as glaciacións desta época provocaron cambios nas temperaturas, graves secas e a perda doutras especies, potencialmente utilizadas como fontes de alimento polos humanos ancestrais.
Calcúlase que o 65,85% da diversidade xenética actual puido perderse debido a este colo de botella a principios e mediados do Pleistoceno, e o prolongado período de número mínimo de individuos reprodutores ameazou a humanidade tal e como a coñecemos hoxe. Con todo, parece que tamén contribuíu a un acontecemento de especiación no que dous cromosomas ancestrais poden converxer para formar o que actualmente se coñece como cromosoma 2 nos humanos modernos. Con esta información, descubriuse potencialmente o último antepasado común dos denisovanos, os neandertais e os humanos modernos (Homo sapiens).
Unha resposta que abre outras incógnitas
“O novo achado abre un novo campo na evolución humana porque evoca moitas preguntas, como os lugares onde vivían estes individuos, como superaron os catastróficos cambios climáticos e se a selección natural durante o colo de botella acelerou a evolución do cerebro humano”, argumenta Yi-Hsuan Pan, da Universidade Normal de China Oriental que tamén participa no estudo.
Agora que hai motivos para crer que se produciu unha loita ancestral hai entre 930.000 e 813.000 anos pola supervivencia, os investigadores poden seguir indagando para atopar respostas a estas preguntas e desvelar como unha poboación tan pequena persistiu en condicións presumiblemente difíciles e perigosas.
O control do lume, así como o cambio climático cara a un clima máis hospitalario para a vida humana, poderían contribuír a un rápido aumento posterior da poboación hai uns 813.000 anos.
“Os obxectivos futuros son esbozar unha imaxe máis completa da evolución humana durante este período de transición do Pleistoceno temperán ao medio”
LI HAIPENG, xenetista da Academia Chinesa de Ciencias
“Estes achados son só o principio. Os obxectivos futuros con estes coñecementos son esbozar unha imaxe máis completa da evolución humana durante este período de transición do Pleistoceno temperán ao medio, o que á súa vez seguirá desvelando o misterio que supoñen a ascendencia e a evolución humanas temperás”, conclúe Li Haipeng, xenetista teórico de poboacións e biólogo computacional do Instituto de Nutrición e Saúde de Shanghái da Academia Chinesa de Ciencias.
Referencia: Genomic inference of a severe human bottleneck during the Early to Middle Pleistocene transition (Publicado en Science)
