En Galicia hai rexistradas case novecentas estacións de servizo. Con todo, hai pouco máis dun século apenas había un par de opcións para encher o depósito de gasolina: a que ofrecía na Coruña a marca ‘Motorina‘ e a que en Vigo distribuía a marca ‘A Viguesa‘. Ambas foron as pioneiras dun sector que naceu como unha rareza. Pero que rematou por alimentar a millóns de vehículos.
Que a gasolina xa por entón era case un artigo de luxo demóstrano os anuncios de ‘A Viguesa’, que publicitaba a súa bencina como ‘a máis pura e económica das esencias’. O lema parece propio dunha marca de colonias. Pero non desentoaría co que acontece na actualidade, cando a Súper 95 segue a venderse case a prezo de perfume.
A chegada da gasolina a Vigo está asociada á familia Babé, unha auténtica dinastía do carburante en Galicia, que vai por cinco xeracións e 130 anos de historia. O cal ten moito mérito. Foi o empresario Evaristo Babé y Gely quen en 1887 creou en Vigo a empresa, cun capital inicial de 300.000 pesetas, que se foi ampliando ata chegar ás 800.000 en 1914.
Na Coruña, a gasolina chegou seis anos antes, en 1881, coa empresa Mesa, Marchesi e Cía, situada na Gaiteira, barrio que entón pertencía ao municipio de Oza. Esta refinería comezou distribuindo a marca La Torre e foi promovida por José Marchesi Dalmau, cun capital social de 300.000 pesetas. E prosperou ata o punto de que, no exercicio de 1920, os seus beneficios ascenderon a máis de 145.000 pesetas. A súa marca de gasolinas máis afamada foi Motorina, que comezou a venderse en latas, que o cliente levaba a bordo do automóbil e ía enchendo cando lle conviña.
Os automobilistas mercaban a lata de gasolina e repostaban pola súa conta
En Vigo, tampouco a refinería estaba na propia cidade. Porque se instalou no barrio de Guixar, entón no concello de Lavadores. Babé y Cía importaban o petróleo dende os Estados Unidos nun bergantín-goleta ao que bautizaron ‘La Viguesa’. Curiosamente, a orixe da familia era coruñés, ata o punto de que o fundador foi alcalde da Coruña. Mentres o seu pai, Gregorio Babé Ochoa, fora impulsor do Banco da Coruña e, posteriormente, da caixa de aforros que, moito tempo máis tarde, e tras sucesivas fusións, remataría sendo a base de Caixa Galicia. Mesmo se di que o estadio de Riazor está construído en terreos que foron da súa propiedade.
Evaristo Babé y Gely foi un empresario cun carácter visionario. Porque tamén participou na Sociedade Azucreira Galega que, desde Caldas de Reis, quixo crear en Galicia un sector ao redor da remolacha, xunguindo o mundo agrario coa industria. E súa foi tamén a primeira fábrica de xeo que houbo no país, e que abriu en Vigo.
“Usade nos vosos coches a máis pura, homoxénea e económica das esencias”, publicítase a bencina ‘La Viguesa‘. Mentres tanto, na Coruña a outra distribuidora galega vende a bencina marca ‘La Torre‘ e a esencia para automóbiles ‘Motorina‘.
Os primeiros usos destas gasolinas eran para iluminación pública e doméstica, aínda que pronto o motor de explosión vaise facer dono do transporte e o automóbil se converter no principal cliente.
O escritor coruñés Francisco Tettamancy escribía en 1900: “Ambas as fábricas, admirablemente montadas, fornecen a toda a rexión galaica, e parte da leonesa e castelá, dese líquido de tanta utilidade no fogar doméstico”.
Deixaron de refinar petróleo canco chegou a poderosa Standard Oil de Rockefeller
Posteriormente, as dúas empresas deixarían de refinar petróleo. Dende a década dos anos 20, a todopoderosa Standard Oil converteríase na subministradora de gasolinas e o negocio pasa a ser só a distribución. Non esquezamos que a empresa norteamericana foi fundada por John D. Rockefeller. E nos antigos libros da casa Babé consérvase a correspondencia co imperio petroleiro estadounidense.
Coa chegada do monopolio de Campsa, en 1927, as empresas pasarían por completo da distribución, o que farían con notable éxito. Non esquezamos que en 130 anos os Babé mantiveron o seu negocio en pé mesmo durante un guerra civil, dúas guerras mundiais e nada menos que unha guerra contra os Estados Unidos.
Actualmente, Babé y Cía segue a ser unha empresa familiar, que hoxe distribúe Cepsa, ademais das marcas Galp, Shell e BP. Tamén está presente no sector do transporte de contedores.
Pero todo comezou con aquelas primeiras marcas ‘A Viguesa’ e ‘Motorina’, que se publicitaban como un delicado perfume: “A máis pura, homoxénea e económica das esencias“. Un lema que segue vixente: ao prezo de encher hoxe o depósito, dan ganas de poñerse unhas pingas detrás da orella.
