Un equipo multidisciplinar do Centro Nacional de Investigación sobre a Evolución Humana (CENIEH) publica un artigo sobre un meninxioma (tumor cranial) de época romana na península ibérica, na revista Virtual Archaeology Review. O achado dos restos, xunto coa presenza de signos de traumatismos craniais no mesmo individuo, achegan novos datos sobre a saúde das poboacións do pasado.
O cranio foi descuberto durante unha expedición espeleolóxica na Sima de Marcenejas, situada en Lastras de Teza, Burgos, grazas á colaboración de varios grupos espeleolóxicos (Gaem, Takomano, Geoda, Flash e A.E.Get).
Das catro lesións que se identificaron, tres delas localízanse no exterior do cranio e son compatibles con lesións intencionadas
Tras a súa recuperación, os restos óseos trasladáronse ao CENIEH, onde se someteron a un minucioso proceso polo equipo do Laboratorio de Conservación e Restauración. Así, o cranio puido atribuírse a un individuo masculino adulto que viviu nos últimos séculos do Imperio Romano.
O obxectivo principal foi comprender as posibles enfermidades que afectaron a esta persoa en vida. Para logralo, utilizáronse tecnoloxías de vangarda, como a microtomografía computarizada (MicroCT), que permitiu obter centos de imaxes radiográficas para crear un modelo tridimensional e visualizar en detalle o interior do cranio.
Autopsia virtual
En esencia, a microtomografía computarizada permite levar a cabo unha especie de “autopsia virtual” no individuo, que revelou a presenza de catro lesións craniais, todas elas de orixe ante mortem, é dicir, feridas que presentaban evidencias de procesos de curación, o que indicaba que estas lesións se produciron durante a vida do individuo.
Das catro lesións que se identificaron, tres delas localízanse no exterior do cranio, e mostran evidencias compatibles con lesións producidas intencionadamente. Isto débese á súa localización na parte superior da cabeza, que non é típica en lesións causadas por accidentes, tales como caídas.
Ademais, dous destes traumatismos mostran características consistentes con feridas inflixidas por obxectos afiados e contundentes. En consecuencia, exponse a posibilidade de que estas lesións sexan resultado de actos violentos que tentaron acabar coa vida deste individuo.
Lesión intracranial
A cuarta lesión está localizada no interior do cranio. Esta lesión caracterízase por ser unha depresión de morfoloxía circular, a cal eliminara parte do óso onde se atopaba aloxada.
Tras realizar unha análise das súas características e unha exhaustiva comparativa con diversas patoloxías, como infeccións, enfermidades metabólicas, xenéticas ou neoplasias, chegouse á conclusión de que esta lesión probablemente foi causada por un tumor no interior do cranio, un posible meninxioma. Este representa o primeiro caso desta afección descuberta para esa época na península ibérica, unha rexión con escasos rexistros destes tumores na Antigüidade.
Este tipo de achados ofrecen unha xanela á saúde das poboacións do pasado
“O interesante deste achado é que ofrece unha xanela á saúde das poboacións do pasado, expóndonos preguntas fundamentais sobre a capacidade de supervivencia dos individuos a estas afeccións e a súa calidade de vida ao sufrir estas enfermidades”, afirma Daniel Rodríguez-Iglesias, primeiro autor do artigo, no que tamén participaron Ana Pantoja-Pérez, Nohemi Sala e Pilar Fernández-Colón, así como os investigadores da Universidade de Alcalá de Henares (UAH), Manuel Alcaraz-Castaño, e da Universidade Complutense de Madrid (UCM), Adrián Pablos.
Referencia: Virtual assessment of a possible meningioma in a Roman-period cranium (Publicado en Virtual Archaeology Review)
