O Instituto Xeolóxico e Mineiro de España (IGME-CSIC) e a Universidade de Barcelona (UB) describiron fósiles “excepcionalmente preservados” de pseudoescorpións, arácnidos diminutos parecidos aos escorpións pero que carecen de cola e aguillón. Trátase de exemplares, de ao redor dun milímetro de lonxitude, que viviron hai 101 millóns de anos, no Cretácico inferior. O seu estudo, liderado pola investigadora do IGME Alba Sánchez-García e publicado na revista Papers in Palaeontology, desenvolveuse tras o achado realizado en dous xacementos de ámbar do Cretácico de España, Álava e Teruel, que son un referente no estudo do rexistro fósil do ámbar a nivel mundial.
Os pseudoescorpións ou falsos escorpións son pequenos arácnidos que habitan no solo do bosque, aínda que tamén poden estar en ambientes cavernícolas. Malia que se atopan entre os primeiros artrópodos adaptados á vida terrestre hai máis de 385 millóns de anos, o seu rexistro fósil é moi escaso dadas as dificultades para a súa preservación. Ata o de agora, só se coñecían 12 especies en ámbar do Cretácico, das que 10 foron achadas en Myanmar e as outras dúas en Francia e Hungría.
Dous novos xéneros
Neste estudo, cos especímenes atopados, describíronse dous novos xéneros e dúas novas especies da familia Garypinidae, que estaban preservados en ámbar no xacemento de Peñacerrada II (Álava). Así mesmo, documentouse a presenza dunha pinza dun destes arácnidos que pertence a un xénero que aínda existe, Pseudogarypus, no xacemento de San Just (Teruel), aínda que non se pode describir como unha nova especie.
O nome pseudoescorpións provén da súa similitude cos escorpións, aínda que carecen de cola e aguillón. Son depredadores voraces que utilizan os seus potentes palpos (apéndices articulados) con pinzas para capturar e manipular as súas presas; nalgúns casos, mesmo inxectan veleno a través dunha glándula situada no extremo das pinzas. Grazas á excepcional preservación destes fósiles, foi posible estudar en detalle moitos aspectos anatómicos, como se teñen ou non un arolio nas patas marchadoras, que é unha expansión da cutícula entre as uñas de gran importancia para os estudos filoxenéticos. Un dos exemplares conserva ata restos de musculatura interna.
Primeiro rexistro en España
Alba Sánchez-García, primeira asinante desta investigación, destaca a importancia do ámbar fósil en España, pois está entre os máis antigos do mundo: “Temos ámbar dun momento do Cretácico no que houbo unha revolución ecolóxica, porque foi cando apareceron e se diversificaron as plantas con flor. O seu estudo axúdanos a entender como foron entón as comunidades de arácnidos e insectos”.
De feito, este achado representa o primeiro rexistro desta orde no ámbar do Cretácico de España, e o rexistro máis antigo coñecido das familias Garypinidae e Pseudogarypidae. Aínda que a diversidade de pseudoescorpións descubertos no ámbar español é modesta, Sánchez-García destaca que estes achados subliñan a importancia “de seguir explorando os xacementos de ámbar en España”.
Referencia: False scorpions (Arachnida, Pseudoscorpiones) from Lower Cretaceous Spanish amber (Publicado en Papers in Palaeontology)
menua shit