As pinturas prehistóricas de Pala de Cabras, un enigma por resolver

O equipo de Sputnik Labrego enfronta o reto de documentar e explicar o maior conxunto de arte esquemática do país

Traballos de escavación en Pala de Cabras. Fonte. Sputnik Labrego

Documentar de xeito exhaustivo as pinturas prehistóricas atopadas na Pala de Cabras (Carballeda de Valdeorras) —sen descartar a localización doutras agochadas no recinto— e profundar no coñecemento da propia pala co fin de acreditar o seu estado de conservación, precisar a cronoloxía e definir o seu contexto histórico. É o obxectivo que guía ao equipo de investigadores da Asociación Científica O Sputnik Labrego que enfronta a segunda fase do proxecto de documentación e valorización deste conxunto de pintura esquemática prehistórica, único en Galicia. 

As pinturas foron descubertas no ano 2019 cando investigadores do Sputnik Labrego e a empresa Estela Arqueoloxia traballaban nos montes Casaio, a cabalo das provincias de Ourense e León, para documentar os restos dunha mina de volframio e dos chozos da guerrilla antifranquista. 

A segunda fase dos traballos contará con ferramentas de apoio tecnolóxicas que contribuirán a profundar, dun xeito significativo, no coñecemento das pinturas, do recinto e na estrutura social que os acubillou. Como explica Carlos Tejerizo García, director do proxecto e investigador do Instituto de Ciencias do Patrimonio do CSIC, “faremos fotografías infravermellas que nos axudarán a estudar mellor as pinturas, ao obter máis definición, e tamén a localizar, fotografando as paredes, máis pinturas”.  

“Faremos fotografías infravermellas que nos axudarán a estudar mellor as pinturas e a localizar máis”

Carlos Tejerizo, director de Sputnik Labrego e investigador do CSIC

Ata agora son 30 as imaxes localizadas, entre elas un ídolo oculado, un esquema común na arte mediterránea, que é o primeiro documentado en Galicia. Os motivos soliformes e arboriformes son os máis repetidos, aínda que, apunta Carlos Tejerizo, “tamén hai un debuxo dunha liña horizontal e tres verticais que podería interpretarse como un motivo animal”. 

Por outra banda, e para documentar a propia pala, farase unha planimetría tridimensional para reconstruír a cova e deste modo “comprender o sitio e máis o seu contido”. Este modelo 3D permitirá, a medio prazo, achegar o conxunto de arte prehistórica de Pala de Cabras ao público xeral, a través dunha páxina web”, indica o investigador.

No pasado mes de novembro realizaron unha intervención arqueolóxica que sacou á luz algúns vestixios de material prehistórico como restos de cerámica, que están en fase de datación por termoluminescencia, que axudarán a coñecer o contexto dunhas pinturas que se fixeron hai uns 5.000 anos e a entender por que seguen o chamado modelo mediterráneo (pinturas esquemáticas) e non o atlántico (arte ligada á pedra como os petróglifos), propio da nosa terra.

Rituais e agrupamentos

Os investigadores atribúen esta rareza ao carácter de fronteira da zona e lígana á mobilidade de  sociedades gandeiras da época. O que semella claro, sinala Carlos Tejerizo, é que o conxunto de Pala de Cabras “é un punto de contacto, de agrupamento, de rituais, pero non funerarios”. 

Os traballos de documentación e contextualización agora en marcha, que contan co apoio da Comunidade de Montes de Casaio e Landeira, darán os seus froitos nun prazo aproximado dun mes. Os resultados será presentados publicamente nunha palestra a realizar no Barco de Valdeorras

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.