Despois do acordo acadado o pasado ano, a Pedra Alta de Castrelo do Val volverá ao lugar onde foi descuberta para a súa exposición. Trátase dun exemplo de estatuaria prehistórica, única nas súas características, xa que é unha estatua do estilo das chamadas estelas de guerreiro do suroeste que foi atopada en Galicia e nunha latitude moi setentrional. Polo seu valor histórico e polo interese espertado arredor desta peza, ela será a protagonista da quinta palestra do Ciclo de Arqueoloxía Transfronteiriza que se celebrará esta semana no concello ourensán.
A cita, que terá lugar o sábado 23 de xaneiro ás 18.00 horas no salón de actos e biblioteca do concello de Castrelo do Val, enmárcase dentro dun ciclo que está organizado polo Concello de Castrelo do Val e o Grupo de Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio (GEAAT), da Facultade de Historia do campus de Ourense, contando coa colaboración de diversas asociacións culturais do Val de Monterrei, como a Asociación Cultural Alto Támega, a Asociación Cultural Monterrei Cultura e Territorio e o Colectivo A Ermida.
A quinta palestra, titulada O guerreiro de Pedra Alta. Unha estela cunha longa historia, será impartida polo doutor Manuel Santos Estévez, vinculado na actualidade á Universidade do Minho. “Nesta palestra, en primeiro lugar, tratará de descifrar o significado dos deseños presentes na estela de Pedra Alta, mediante técnicas diversas, como por exemplo, a tecnoloxía fotogramétrica”, explica Beatriz Comendador, coordinadora do ciclo. A técnica desenvolvida polo investigador portugués Hugo Pires, comenta, permite unha visión nova dos gravados deste monumento. En segundo lugar, na palestra falarase sobre a cronoloxía e os distintos cambios experimentados pola pedra ao longo da súa historia. Finalmente, falarase sobre que tipo de relación existe entre a estela de Castrelo do Val e as estelas de guerreiro do sudoeste da península ibérica.
A escultura representa un escudo, unha espada, unha lanza e un carro
A Pedra Alta de Castrelo do Val, sinala a arqueóloga da Universidade de Vigo, foi localizada no ano 2011 por un veciño de Castrelo do Val, José Luis Lozano, e constitúe unha mostra de estatuaria prehistórica única, xa que ata a súa aparición este tipo de estelas antropomorfas só eran coñecidas nun territorio que se estendía na área extremeña e suroeste andaluz, sureste de Francia e Portugal. A estela antropomorfa (ou estatua-menhir) está datada na Idade do Bronce, 1200 a 1000 a.C. aproximadamente, e inclúe a representación de, entre outros, un escudo, unha espada, unha lanza e un carro. Polo seu interese, foi exhibida na exposición Gallaecia Petrea, celebrada na Cidade da Cultura de Santiago, e actualmente atópase exposta na sala de Escolma de Escultura do Museo Arqueolóxico de Ourense. A peza será trasladada pronto para a súa exposición no concello de Castrelo do Val, trala reivindicación da comunidade local do dereito a xestionar e conservar este patrimonio propio.
Sobre as características desta Pedra Alta falará Manuel Santos Estévez, arqueólogo especialista en arte rupestre; membro do Laboratorio de Arqueoloxía da Paisaxe e do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento do CSIC entre 1995 e 2009, onde dirixiu medio centenar de traballos arqueolóxicos, e coordinador dos traballos de campo no proxecto de documentación do Parque de Arte Rupestre de Campo Lameiro. Entre 2009 e 2012 formou parte do Instituto de Historia do CSIC en Madrid e actualmente está vinculado á Universidade do Minho como investigador contratado pola Fundação para a Ciência e a Tecnologia de Portugal. Así mesmo ten participado en proxectos relacionados coa arte rupestre en diversos países como Suecia, Chile, Colombia, España e Portugal e publicou máis de medio centenar de publicacións en revistas estatais e internacionais sobre arte rupestre, escultura e arqueoloxía dos espazos sagrados e arqueoloxía da paisaxe.
