Un equipo de investigadores do Centro de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (CiMUS) da Universidade de Santiago de Compostela (USC) publicou un estudo na revista Cardiovascular Diabetology que podería cambiar o enfoque no tratamento das complicacións cardiovasculares en persoas con diabetes. A investigación, liderada por Ricardo Villa-Bellosta, revela que os niveis elevados de glicosa en pacientes diabéticos afectan negativamente o metabolismo do pirofosfato extracelular, un potente inhibidor natural da calcificación vascular. Este achado suxire unha potencial vía para previr a calcificación en arterias e outros vasos sanguíneos en persoas con diabetes, un avance con implicacións significativas para a saúde cardiovascular.
Calcificación vascular
A calcificación vascular é unha condición na que se acumulan depósitos de calcio nas paredes dos vasos sanguíneos, dificultando o fluxo sanguíneo e aumentando o risco de enfermidades cardiovasculares graves. Esta complicación é especialmente prevalecente en persoas con diabetes e asóciase cunha maior taxa de mortalidade por eventos como infartos e accidentes cerebrovasculares. “A nosa investigación mostrou que a hiperglucemia en diabetes pode reducir os niveis de pirofosfato extracelular, un inhibidor natural da calcificación vascular, creando un ambiente propenso á acumulación de calcio nas arterias,” explica Villa-Bellosta.
O equipo de CiMUS estudou estes efectos tanto en modelos celulares como en animais, descubrindo que o metabolismo do pirofosfato extracelular vese gravemente afectado en condicións de alta glicosa. Nos modelos de estudo, os altos niveis de glicosa conduciron a unha diminución na produción de pirofosfato, mentres que favorecían un aumento no fosfato, un factor que promove a calcificación. Este desequilibrio afecta os mecanismos naturais do corpo para previr a calcificación e vese agravado en pacientes con diabetes. “Identificamos que encimas clave no metabolismo do pirofosfato están alteradas baixo condicións de hiperglucemia, o que afecta significativamente a capacidade do organismo para protexerse contra a calcificación vascular,” engade Villa-Bellosta.
Pirofosfato, importante diana terapéutica
O estudo tamén resalta o potencial do pirofosfato como unha diana terapéutica. Segundo os autores, intervir para restaurar ou mellorar os niveis de pirofosfato podería representar un enfoque novo e eficaz na prevención das complicacións cardiovasculares en pacientes diabéticos. “Os nosos achados abren unha liña prometedora para explorar tratamentos que busquen restaurar o equilibrio de pirofosfato no sistema vascular de pacientes diabéticos,” engade o investigador. “A administración de pirofosfato ou o uso de inhibidores da súa hidrólise poderían reducir eficazmente o risco de calcificación nestes pacientes”, salienta.
Implicacións clínicas e futuras investigacións
A publicación en Cardiovascular Diabetology reforza a importancia clínica deste traballo e o seu impacto na comunidade científica, xa que sinala unha vía terapéutica innovadora que podería beneficiar a millóns de persoas afectadas por complicacións cardiovasculares derivadas da diabetes. Ao restaurar os niveis de pirofosfato, poderíase reducir a propensión á calcificación vascular, mellorando potencialmente a calidade de vida e reducindo a mortalidade nesta poboación. O equipo suxire que o seguinte paso é desenvolver ensaios clínicos para avaliar se os tratamentos que modulen o metabolismo do pirofosfato poden ser viables e seguros en persoas con diabetes.
Ademais da diabetes, o pirofosfato tamén mostrou efectos protectores noutras patoloxías relacionadas coa calcificación vascular, como a enfermidade renal crónica e certas síndromes de envellecemento prematuro (proxeria). Estes achados reforzan a importancia deste inhibidor natural na saúde vascular e o seu potencial como diana de tratamentos preventivos. “O noso estudo representa un fito na comprensión de como as alteracións no metabolismo do pirofosfato afectan a saúde vascular, e esperamos que impulse novas liñas de investigación e desenvolvemento de terapias innovadoras para enfermidades cardiovasculares relacionadas coa diabetes e outras patoloxías,” sinala Villa-Bellosta.
Financiamento e colaboración
Este estudo foi posible grazas ao financiamiento proporcionado polo Ministerio de Educación e Ciencia de España, a Xunta de Galicia, e a Sociedade Española de Nefroloxía, ademais de contar co apoio do programa Ramón y Cajal para a investigación sénior. “Estamos profundamente agradecidos polo apoio das institucións e programas de investigación que fixeron posible este proxecto,” afirma o Villa-Bellosta. “É un orgullo contribuír desde CiMUS e a Universidade de Santiago de Compostela ao avance da ciencia nun campo de investigación tan crucial como é a saúde cardiovascular e a diabetes”, indica.
Mesa de debate polo Día Mundial da Diabetes
Este avance foi un dos abordados na mesa de debate organizada polo CiMUS na xornada deste xoves coincidindo coa conmemoración do Día Mundial da Diabetes. Nela participaron especialistas deste centro e do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago para poñer en común os principais desafíos e avances no manexo desta enfermidade. Os investigadores Carlos Diéguez, Iria Gómez-Touriño, Miguel Ángel Martínez-Olmos, Ricardo Villa Bellosta e Rubén Nogueiras foron os encargados de abordar a estreita relación da diabetes coa obesidade, as enfermidades cardiovasculares, a inmunoloxía, a endocrinoloxía e a nutrición.
Referencia: Elevated glucose levels increase vascular calcification risk by disrupting extracellular pyrophosphate metabolism (Publicado en Springer Nature)
