O mecanismo de diagnóstico e avaliación da depresión, así como doutros trastornos psiquiátricos como a esquizofrenia ou o trastorno bipolar, baséase nunha serie de test subxectivos que avalían a sintomatoloxía dos pacientes. Co fin de lograr un diagnóstico preciso, o grupo de Investigación Traslacional en Enfermidades Neurolóxicas (ITEN) do IDIS acaba de publicar un traballo no que determinan posibles biomarcadores que permitan cercar o diagnóstico dos pacientes e ofrecerlles así un tratamento eficaz.
O traballo mostra por primeira vez o rol potencial do IGF-2 como biomarcador periférico en depresión, “o que podería axudar na toma de decisións clínicas para mellorar o seguimento e resposta fronte ao tratamento antidepresivo, permitindo así unha medicina máis personalizada e de precisión”, sinalan. Ademais, como menciona o investigador do grupo ITEN, Roberto Agís Balboa, “atopáronse correlacións dos niveis destas proteínas co estado cognitivo e da memoria dos pacientes, o cal podería relacionar a depresión con outra da que é un factor de risco, a enfermidade de Alzhéimer, na cal a sinalización IGF tamén está alterada como mostra algún traballo científico que publicamos anteriormente”.
O estudo foi elaborado polos investigadores do grupo ITEN do IDIS, Carlos Fernández e Roberto Agís. O traballo postula que as alteracións nos niveis desta hormona poden dar indicios de que unha persoa sufra ou non depresión. “Atopamos que os niveis periféricos da hormona IGF-2 (factor de crecemento similar á insulina 2) estaban elevados en pacientes con depresión en comparación con persoas sas, pero despois do tratamento antidepresivo estes niveis reducíronse significativamente. Logo do tratamento antidepresivo as medicións revelaron que as proteínas de unión IGFBP-3 e IGFBP-5 reducíronse notablemente, mentres que a IGFBP-1 mantíñase practicamente inalterada. Con todo, IGFBP-7 mantívose aínda máis elevada tras o tratamento”, sinala o autor do estudo Carlos Fernández.
Relación co alzhéimer e o neurodesenvolvemento
Aínda que xa existían estudos ao redor da IGF-1, “esta investigación é pioneira na investigación de leste outro membro fundamental desta familia dos factores de crecemento similares á insulina e que ata o de agora permanecía aínda inexplorado no contexto da depresión humana: o IGF-2”, sinalan. Ademais, tamén se estudaron algunhas das proteínas de unión ou IGFBPs (IGFBP-1, IGFBP-3, IGFBP-5 e IGFBP-7) ás que viaxa unidas e que regulan a súa acción.
O factor de crecemento de tipo insulina tipo 2 (IGF-2) é unha hormona de estrutura similar á da insulina, que xoga un papel importante no crecemento fetal e que tamén se estuda en distintos tipos de cancro. Esta hormona tamén cumpre funcións vitais no neurodesenvolvemento e garda implicación nos trastornos psiquiátricos, así como nas enfermidades neurodexenerativas como o Alzhéimer, que cada día están a ser máis investigados. Entre as súas múltiples funcións beneficiosas destaca que posiblemente actúa como un potenciador da memoria, ademais de promover a mellora do estado cognitivo e en definitiva actuar como un axente neuroprotector.
Monitorizar a depresión
O grupo investigador deste traballo mediu de forma periférica estas proteínas en pacientes con diagnóstico de depresión que sufriran un episodio depresivo. De forma que, no momento do ingreso hospitalario ademais medíronse diferentes test subxectivos que achegaban información da severidade da depresión, o estado de anhedonia, o panorama cognitivo xeneral e a memoria episódica. Durante 19 días, en media, estes pacientes estiveron baixo tratamento antidepresivo e ao recibir o alta realizáronse de novo as mesmas medicións.
Por tanto, este traballo que estuda os niveis de IGF-2 e IGFBPs periféricos pode supoñer un esbozo da situación do cerebro que é un órgano de difícil acceso e, polo tanto, achegar información interesante sobre os mecanismos inherentes da depresión e unha forma de monitorizala dunha forma rápida, sinxela, non invasiva e económica. Con todo, os investigadores apuntan que os resultados “deben ser interpretados con cautela e sen dúbida, investigacións futuras deberían estar orientadas a profundar no papel e estudo dos mecanismos de sinalización IGF en depresión e outras enfermidades, mesmo como xa se demostrou en modelos animais como posibles dianas terapéuticas que poidan reverter as condutas depresivas”, nas súas palabras.
Un estudo pioneiro
O autor principal do traballo é o estudante predoutoral de Carlos Fernández Pereira cuxa tese doutoral está dirixida pola Dra. Saida Ortolano do Grupo de Enfermidades Raras e Medicina Pediátrica do IIS Galicia Sur e polo investigador do Grupo de Investigación Traslacional en Enfermidades Neurolóxicas (ITEN) do IDIS, Roberto Carlos Agís Balboa. O traballo acaba de ser publicado na prestixiosa revista International Journal of Molecular Sciences co título “Protein Plasma Levels of the IGF Signalling System Are Altered in Major Depressive Disorder”.
