O Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) participou, a través de tres dos seus centros de investigación adscritos á área de Ciencias Agrarias, entre eles a Misión Biolóxica de Galicia, na secuenciación completa do xenoma do feixón común, que se vén de publicar, decodificado, na prestixiosa revista Genome Biology.
Este fito científico, cuxos primeiros resultados alcanzáronse no 2012 e cuxa información se pon agora a disposición de toda a comunidade investigadora, realizouse no marco do proxecto de cooperación multinacional “PhasIbeam“, integrado por un consorcio iberoamericano de científicos de Arxentina, Brasil, México e España, e coordinado polo Centro de Investigación e Estudos Avanzados de México (CINVESTAV).
De España participou o CSIC a través da Misión Biolóxica de Galicia, (Pontevedra), do Instituto de Agricultura Sustentable (Córdoba) e do Institut de Recerca i Tecnologia Agroalimentàries (Barcelona, CSIC-UAB), xunto co Center for Genomic Regulation (CRG), a empresa Lifesequencing, a Universidade de León e o Servizo Rexional de Investigación e Desenvolvemento Agroalimentario de Asturias. O equipo español estivo coordinado desde Galicia por Marta Santalla Ferradás, investigadora científica do CSIC na MBG, e especialista en xenética e mellora de leguminosas.
Investigadores de México, Brasil e Arxentina participaron neste proxecto
O proxecto, que se iniciou en 2009, estivo financiado con máis de 2 millóns de euros polo Programa Iberoamericano de Ciencia e Tecnoloxía para o Desenvolvemento, o Ministerio de Ciencia, Tecnoloxía e Innovación de Arxentina, o Consello Nacional de Desenvolvemento Científico e Tecnolóxico de Brasil, o Ministerio de Economía e Competitividade de España e o Consello Nacional de Ciencia e Tecnoloxía de México.
“Secuenciamos 620 millóns de pares de bases do xenoma dunha variedade de xudía Mesoamericana, o que nos permitiu a identificación no xenoma dun total de 30.491 xenes, así como a análise da súa funcionalidade mediante os seus patróns de expresión. Os datos do xenoma e transcriptoma deste tipo Mesoamericano representan un recurso imprescindible para os recursos xenómicos xa existentes do tipo de feixón andino”, explica Marta Santalla Ferradás.
Agora pode analizarse a información contida nos 30.000 xenes do feixón
“Este fito científico permite afrontar, dun modo directo e co coñecemento necesario, a análise da información contida nos máis de 30.000 xenes, incluídos nos cromosomas e responsables da elaboración de todas as proteínas requiridas pola planta de xudía. Estes codifican trazos que fan que unha variedade sexa moi resistente a todo tipo de inclemencias ambientais, longos períodos de seca, baixas temperaturas, elevada salinidade dos solos (algo que permitiría aproveitar zonas actualmente non aptas para o cultivo), enfermidades, pragas, valor nutricional do froito, entre outros. Agora poderase traballar de forma específica para a combinación de xenes de distintas variedades”, explica Marta Santalla Ferradás.
“Ábrese a porta, por tanto, á a creación de “súper” variedades de xudía que, ademais, terán un menor impacto ambiental debido a que se poderá reducir o uso de produtos fitosanitarios, fertilizantes e menos auga. Estas novas variedades de alto rendemento e valor nutricional coas características descritas serán vitais para unha produción agraria sustentable e a seguridade alimentaria”, destaca a investigadora.
Ao proxecto estáselle dando continuidade coa secuenciación do xenoma dunha ducia doutras variedades cultivadas de feixón e algúns dos seus parentes silvestres próximos para comparar as variacións xenéticas existentes entre a xudía común e os diferentes tipos de feixóns. Tamén se está continuando coa análise dos patróns de expresión de xenes importantes no que atinxe á floración e desenvolvemento do froito.
Referencia:
Vlasova, A., Capella-Gutiérrez S, Rendón-Anaya M, Hernández-Oñate, M., Minoche A., Erb I., Câmara F., Prieto-Barja P., Corvelo A., Sanseverino W., Westergaard G., Dohm J.C., Pappas G.J., Saburido-Alvarez S., Kedra D., Gonzalez I., Cozzuto L., Gómez-Garrido J., Aguilar-Morón M.A., Andre N., Aguilar O.M., Garcia-Mas, J., Zehnsdorf M., Vázquez M.P., Delgado-Salinas A., Delaye L., Lowy E., Mentaberry A., Vianello-Brondani R.P., García J.L., Alioto T., Sánchez F., Himmelbauer H., Santalla M., Notredame C., Gabaldón T., Herrera-Estrella A., Guigó R. 2016. The genome and transcriptome analysis of the Mesoamerican common bean and the role of gene duplications in establishing tissue and temporal specialization of genes. Genome Biology (DOI: http://dx.doi.org/10.1186/s13059-016-0883-6).
Página web del Grupo de Biología de Agrosistemas: www.bas-group.es
