O faro de Ons, situado a 128 metros sobre o nivel do mar, domina a paisaxe da illa, sendo referencia para os navegantes e símbolo de supervivencia para as xentes que viviron illadas neste lugar.
Coa súa característica cor branca, este emblemático faro data do ano 1926. Consta dunha torre octogonal pegada a un edificio en forma de U. Actualmente, o faro está automatizado, alimentándose coa enerxía eléctrica subministrada polas placas fotovoltaicas situadas aos seus pés, próximas á fachada posterior. Este é un dos poucos faros que aínda conta con fareiros, que cambian periodicamente, para prestar asistencia técnica ante calquera incidencia.
Para a observación
É probable que en Ons, coma noutras zonas da costa, existisen previamente á construción dos faros métodos rudimentarios que axudasen á navegación, como prender fogueiras na marxe costeira. O incremento da navegación marítima faría que as autoridades instalasen faros ao longo das costas para evitar os naufraxios.
O primeiro faro desta illa data do 1865, para marcar a entrada á ría de Pontevedra unha vez sinalizados os cabos. Este faro atópase localizado no punto máis alto da illa, a unha altura de 128 metros sobre o nivel do mar.
No ano 1926 constrúese unha torre capaz de soportar a nova lanterna de 3,5 metros, que vixiará os mares a partir dese momento. O espazo do antigo faro queda entón relegado a espazo de almacenamento ou hospedaxe.
Ruta do lagarto arnal
- Lonxitude: 4,3 quilómetros
- Duración estimada: 1h 30m
- Dificultade: baixa
No lateral norte do faro atópase un panel informativo que marca o inicio dun sendeiro para coñecer o hábitat dun dos elementos faunísticos máis emblemáticos deste parque, o lagarto arnal (Timon lepidus). Percorrendo esta senda, ademais de desfrutar dalgunhas das mellores panorámicas de Ons, coñeceremos o refuxio deste pequeno xigante europeo. Cun tamaño medio entre 14 e 18 centímetros, sen contar o rabo, e dunha cor verde intensa, sen dúbida chamará a atención. O illamento deste lagarto dende a formación das illas, hai uns 12.000 anos, deu lugar a singularidades e características propias respecto aos individuos que habitan o continente, como o seu maior tamaño.
A píntega común é unha especie endémica
A píntega común (Salamandra salamandra) é considerada un dos animais máis emblemáticos da illa de Ons e San Martiño (no arquipélago de Cíes). Coa subida do nivel das augas hai arredor de 12.000 anos, e o resultante proceso de illamento desta poboación de anfibios con respecto aos seus análogos continentais, a poboación da illa seguiu un camiño evolutivo distinto. A reproducción deste curioso anfibio é única. A diferenza do que acontece no continente, onde durante a reprodución as larvas precisan pasar un tempo no medio acuático, nas illas de San Martiño e Ons, as larvas non teñen que pasar por esa fase acuática, cambiando completamente a súa reprodución de ovovivíparas (os individuos continentais) a ovíparas (os individuos das illas).
