Eclipse lunar en maio: cando é e como se verá dende Galicia

A noite do 15 ao 16 poderase observar dende gran parte do mundo, cando a Terra se interpoña entre o Sol e o noso satélite, que se tinguirá de vermello

A Lúa adquire unha cor vermella e alaranxada durante unha eclipse lunar. Foto: NASA
A Lúa adquire unha cor vermella e alaranxada durante unha eclipse lunar. Foto: NASA

Durante a noite do 16 de maio de 2022 será posible observar unha eclipse total de Lúa desde Europa, África e América. O fenómeno poderase ver a primeira vista, aínda que mellor cuns prismáticos ou un telescopio, e non entraña ningún perigo nin require ningún tipo de instrumentación especial. Iso si, nesta ocasión haberá que madrugar en países como España.

Segundo datos do Observatorio Astronómico Nacional (OAN- IGN), a totalidade comezará ás 05:29 h (hora peninsular española) e terminará ás 06:54 h, polo que durará aproximadamente unha hora e 25 minutos. De forma parcial poderase ver antes e despois, desde as 04:28 h na que dará comezo o evento astronómico, ata as 07:55 h que finaliza.

Será visible desde as 04:28 h ata as 07:55 h (hora peninsular española)

Durante a eclipse total, a Lúa non estará completamente escura, senón que tomará un ton avermellado. Iso débese a que parte da luz solar é desviada pola atmosfera terrestre. Como se tingue de vermello, ás veces denomínase popularmente como lúa de sangue.

Evolución do eclipse total de lúa en Madrid. En vermello, as horas nas que xa non será visible porque a lúa estará por debaixo do horizonte. Foto: OAN-IGN
Evolución do eclipse total de lúa en Madrid. En vermello, as horas nas que xa non será visible porque a lúa estará por debaixo do horizonte. Foto: OAN-IGN

No nordés peninsular e as illas Baleares, a Lúa poñerase antes de que acabe a eclipse total (por iso só ser verá o comezo da fase total, pero non o final), mentres que no resto da península verase a fase total íntegra.

Con todo, na península, Ceuta e Melilla non se verá como acaba a fase de parcialidade, é dicir, como a Lúa sae da sombra da Terra. Isto débese a que o noso satélite ponse polo horizonte antes de que acabe a eclipse. Na web do OAN-IGN pódese consultar a evolución da eclipse lunar en cada unha das capitais de provincia.

En Canarias si que terán a sorte de ver a eclipse total e parcial. Desde esa comunidade, poderase seguir en directo este esperado evento astronómico a través da canle Sky-Live.

O próximo en Europa, en 2025

“Se pensamos que desde Europa deberemos esperar ata marzo do 2025 para presenciar outra eclipse total de lúa, vale a pena madrugar para non perderse a lúa vermella do próximo luns”, comenta Miquel Serra-Ricart, astrónomo do Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) que retransmitirá o fenómeno desde o Observatorio do Teide.

Na metade este da Península a lúa ocultarase antes de que acabe a fase de totalidade da eclipse, e na zona occidental antes de que termine a fase de parcialidade. En Canarias serán visibles ambas. / OAN-IGN
Na metade este da Península a lúa ocultarase antes de que acabe a fase de totalidade da eclipse, e na zona occidental antes de que termine a fase de parcialidade. En Canarias serán visibles ambas. / OAN-IGN

A escala internacional, a eclipse será visible nalgunha das súas fases no oeste de Asia, gran parte de Europa, África, América do Norte (excepto o seu extremo máis occidental), Sudamérica e a Antártida.

A fase de totalidade poderase observar no suroeste de Europa, África central e occidental, gran parte de América do Norte, Sudamérica e a Antártida.

Visibilidade da eclipse lunar no mundo. A zona en que será visible a totalidade vén delimitada pola parte interna das curvas etiquetadas con iT e fT. / OAN-IGN
Visibilidade da eclipse lunar no mundo. A zona en que será visible a totalidade vén delimitada pola parte interna das curvas etiquetadas con iT e fT. / OAN-IGN

A diferenza das eclipses solares, que poden ser vistas só desde unha parte relativamente pequena da Terra e duran uns poucos minutos, unha eclipse lunar pode ser vista desde calquera parte da Terra na que sexa de noite e prolónganse durante varias horas.

Nunha eclipse de Lúa, a Terra impide que a luz do Sol chegue ata a Lúa, xerando un cono de sombra que escurece a Lúa, que adquire a cor avermellada característica.

Umbra e penumbra

Debido ao tamaño angular do Sol, a sombra que proxecta a Terra consta de dúas zonas: a umbra e a penumbra. Na umbra non existe radiación solar directa, mentres que na penumbra a radiación solar é bloqueada só parcialmente.

Por iso as eclipses clasifícanse en totais, parciais e penumbrais. Un observador dirá que viu unha eclipse total cando a Lúa se situou completamente na zona limiar. Cando só unha parte dela se sitúe na umbra, a eclipse será parcial. Se se sitúa na penumbra, a eclipse será penumbral, e só se producirá un sutil escurecemento na superficie lunar.

Esquema de eclipse lunar e os sus tres tipos. / OAN-IGN
Esquema de eclipse lunar e os sus tres tipos. / OAN-IGN

Cando suceden as eclipses?

O plano polo que orbita a Lúa ao redor da Terra (en cor azul na figura seguinte) está inclinado 5º respecto ao plano polo que orbita a Terra (e a Lúa) ao redor do Sol (en amarelo). Dado que as eclipses requiren do aliñamento case perfecto dos tres astros, as eclipses danse moi poucas veces ao longo do ano.

A Lúa tarda un mes aproximadamente en completar unha volta ao redor da Terra, polo que se ambos os planos coincidisen teriamos 12 eclipses de Sol e outros 12 de Lúa cada ano. Na práctica, o número de eclipses que se dan cada ano é de entre 4 e 7, incluíndo os de sol e lúa.

En moitos casos as eclipses son parciais (ou mesmo penumbrais só nos de Lúa), e visibles desde unha fracción da superficie terrestre. Cando a Lúa se atopa preto do Sol no ceo a fase é de lúa nova, e existe a posibilidade dunha eclipse de Sol.

Cando a Lúa se atopa na dirección oposta ao Sol (visible toda a noite) a fase é de lúa chea, e existe a posibilidade dunha eclipse lunar.

Plano das órbitas da Terra e da Lúa. Foto: OAN-IGN
Plano das órbitas da Terra e da Lúa. Foto: OAN-IGN

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.