Con motivo do 3oº aniversario dos Premios Rei Jaume I, os asinantes, galardoados nas diferentes modalidades do premio, desexan facer público un manifesto pola ciencia, a innovación e o emprendemento. Acadar unha sociedade máis xusta, competitiva, saudable e sostible esixe un profundo compromiso cos valores apoiados desde os Premios Rei Jaume I, de esforzo na xeración de coñecemento, desenvolvemento de tecnoloxías e aplicación empresarial que favorezan o desenvolvemento social e económico nun marco de máximo respecto enerxético, ambiental, sostible e inclusivo.
“A crise económica rabenou a financiación da ciencia con consecuencias cuxo alcance aínda non se manifestou”
O apoio legal á ciencia que entrou en vigor en 1987 impulsou o entorno no que se desenvolveron moitos dos traballos dos nosos premiados con indudables avances para España. A crise económica rabenou a financiación da ciencia con consecuencias cuxo alcance aínda non se manifestou en toda a súa magnitude, pois a tenacidade da comunidade investigadora e os traballos iniciados en épocas de certa bonanza alimentan aínda numerosas publicacións por un simple efecto de inercia, dando así a falsa aparencia de que a intensidade da investigación mantense. Incluso cunha nova Lei da Ciencia e a creación da Axencia Estatal de Investigación en 2015 – cuxa actividade debera atopar máis apoio – a financiación non cubre as necesidades. Outros países da nosa contorna reaccionaron incrementando, en lugar de reducir, o gasto en I+D+i, porque o consideran esencial para gañar competitividade e garantir un progreso constante, sustentable e inclusivo.
Por isto, os asinantes do manifesto consideramos necesario e inaplazable:
1- Acadar un pacto de Estado pola Ciencia entre os políticos e outras entidades públicas e privadas implicadas nas súas actividades para conseguir un compromiso de financiamento estable da I+D que permita acadar e executar o 2% do PIB antes de 10 anos, á marxe dos cambios de Goberno e dos ciclos económicos e no que a parte executada polo sector privado acade dous tercios do total.
2- Crear un órgano de xestión e avaliación do sistema de I+D+i realmente independente dos Gobernos, que i) funcione con criterios profesionais de excelencia, ii) promova a redución da burocracia e a flexibilidade na execución do gasto que proporcione seguridade xurídica aos centros en materia tributaria, de contratación pública e de persoal, iii) impulse a contratación de investigadores de gran prestixio, iv) mellore a dotación de persoal especializado, v) aliñe seus obxectivos e políticas xerais coas políticas de contratación e carreiras dos profesores universitarios, vi) leve a cabo a avaliación das políticas e dos organismos responsables e vii) fomente a cultura científica.
3- O fomento dunha participación empresarial nas actividades de investigación, desenvolvemento e innovación que se viron resentidas últimamente, así como do emprendemento innovador, mediante a redución das trabas administrativas, os incentivos á colaboración ciencia-empresa, o investimento empresarial en intanxibles e o ofrecemento de facilidades para as novas empresas de recente creación.
Valencia, 4 de xuño de 2018.
