Mañá celebramos o Día Internacional das Mulleres e as Nenas na Ciencia, unha data declarada pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas no 2015 co fin de conseguir o acceso e a participación plena e equitativa na ciencia, e lograr a igualdade de xénero e o apoderamento das mulleres e as nenas. Algo de vital importancia para acadar os obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS), que supoñen a revisión dos valores que se transmiten á luz da igualdade e da sustentabilidade.
Unha conmemoración necesaria, porque aínda que as mulleres son maioría entre o estudantado universitario a súa distribución entre as distintas titulacións é moi desigual. Os datos do último Diagnóstico de Igualdade da Universidade de Santiago de Compostela (USC) amosan que no curso 2019-20 as alumnas son un 62,83% do total do estudantado de titulacións de grao. Pero persisten as fendas, xa que as porcentaxes de alumnas son: 31,22% na área de enxeñaría, 22,73% no dobre Grao en Matemáticas e en Física, 20% no Grao de Robótica e 13,17 % no Grao en Enxeñería Informática.
As mulleres son maioría entre o alumnado universitario pero a distribución entre titulacións é moi desigual
Esta escasa presenza de mulleres nalgunhas titulacións do ámbito CTEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñaría e Matemáticas) no só prexudica as mulleres, reducindo as súas oportunidades de traballo e de participación nos avances e decisións do futuro tecnolóxico, senón que afecta ao resultado das investigacións, á innovación e polo tanto á sociedade, tal e como nos indica o proxecto Gendered Innovations.
As causas desta desigualdade son múltiples, entre elas a presenza de estereotipos de xénero e a falla de referentes femininos en ciencia e tecnoloxía. Por iso, a nosa universidade inclúe entre os obxectivos das políticas de igualdade incentivar a elección de titulacións non baseadas en roles tradicionais de xénero, centrándose na educación primaria. Esta fenda de xénero xa está aberta en secundaria, como sinalan diversos estudos, polo que é necesario promover programas dirixidos ao alumnado en idades máis temperás.
Hai que incentivar a elección de titulacións non baseadas en roles de xénero tradicionais
Neste contexto, iniciamos no 2016 o programa Unha enxeñeira ou científica en cada cole, no marco de colaboración do Concello de Santiago de Compostela coa Oficina de Igualdade de xénero da USC. Un programa que xa leva sete edicións, e que nesta última, ao ser en liña, permítenos achegarnos a 50 colexios de toda Galicia, con obradoiros lúdicos que esperten o interese do alumnado e visibilicen referentes femininos próximos no ámbito CTEM. Con isto pretendemos mostrar que non hai que ser unha Premio Nobel para dedicarse a estas profesións, e que non existen carreiras mellores ou peores: todas as opcións son válidas tanto para as nenas como para os nenos.
*Eva Aguayo Lorenzo e Encina Calvo Iglesias son as coordinadoras do programa Unha enxeñeira ou científica en cada cole, da Universidade de Santiago de Compostela
