A USC e o IDIS avanzan no estudo dunha doenza que causa cegueira a 70 millóns de persoas

A síndrome de exfoliación (SXF) é o factor de risco máis común de glaucoma secundario e a maior causa de cegueira no mundo, xa que afecta a 70 millóns de persoas. Ten unha orixe hereditaria, e caracterízase pola acumulación anormal de material extracelular en varios tecidos. Os investigadores galegos Antonio Salas e Federico Martinón acaban de publicar un artigo na revista Nature Genetics, a máis importante na área da xenética, onde amosan os resultados dun estudo realizado xunto a laboratorios de 24 países. Nel participaron, entre outros especialistas, xenetistas, biólogos, médicos ou bioinformáticos.

“É seguramente o estudo máis internacional no que temos participado ata a actualidade”, aclara Antonio Salas Ellacuriaga, profesor de Medicina na USC e coordinador do grupo GenPob do IDIS, para explicar a magnitude do traballo. ““No estudo analizamos a maior cohorte de pacientes SXF da historia nun estudo xenético, en concreto, incluíndo 5.570 doentes e 6.279 individuos sans usando tecnoloxías de ultrasecuenciación para obter as súas secuencias de ADN”. Con esta base de traballo “estendemos o estudo para descubrir novos xenes relacionados coa enfermidade e facer réplicas dos achados, de xeito que no cómputo global analizamos un total de 13.838 pacientes e 110.275 persoas sans de diversos países de seis continentes”.

Publicidade

A SXF é a maior causa de cegueira no mundo

A importancia de avanzar nunha mellor comprensión desta enfermidade axudará a facer fronte á doenza. Dende hai anos existen evidencias en estudos familiares e xenéticos de que o SXF ten un compoñente hereditario con varios xenes implicados, “dos que LOXL1 é un dos máis importantes”. Salas explica que a dificultade engadida neste eido é que “a literatura arredor deste xene é tremendamente complexa e os achados un tanto contraditorios, sinalando variantes xenéticas que parecen ser de risco nunhas poboacións e de protección noutras”. O estudo avanza tamén nas posibilidades doutro xene, CACNA1A, como un segundo locus tamén importante asociado a esta patoloxía.

O equipo identificou sete xenes “altamente significativos”, cinco deles son completamente novos, o que quere dicir que se descoñecía o papel que podían xogar na enfermidade, aclara Antonio Salas. De entre todos eles, o equipo estudou a fondo o LOXL1 con destacados resultados. O estudo reporta por vez primeira unha variante xenética neste xene “que é sorprendentemente protectora”. Segundo os resultados obtidos, “estabilizaría a matriz extracelular incrementando a deposición de proteínas como a elastina e a fibrilina, o que mellora a adhesión celular -especifica Antonio Salas- aspecto importante no mantemento das células envellecidas e prevén ás células da exfoliación da matriz extracelular”.

Identificaron cinco novos xenes que poderían influír na doenza

Outra das partes máis destacadas do estudo, en opinión dos investigadores, foi a validación dos achados mediante estudos funcionais en cultivos celulares. Así conseguiuse “ver os efectos reais das variantes xenéticas detectadas, é dicir, examinar in vitro cómo funcionan os xenes cando se alteran para algunha variante xenética”.

Un paso máis alá, o equipo de investigación analizou igualmente o efecto fisiolóxico que os cambios que provocan estes xenes alterados e realizou un estudo de screening xenómico coñecido como GWAS (pola súa denominación en inglés Genome-Wide Assotiacion Study) sobre 9.035 mostras de pacientes e 17.008 controis. Estes estudos están especificamente pensados para detectar variantes comúns na poboación que puideran estar relacionadas coa enfermidade. “Para a nosa sorpresa –aclara o investigador da Facultade de Medicina- puidemos engadir cinco xenes asociados coa enfermidade, sen dúbida un gran proceso no que unha vez máis se pon de manifesto a necesidade de grandes esforzos internacionais para abordar patoloxías tan complexas como esta”.

O achado pode abrir a vía a novos tratamentos

Os novos xenes participan en varias rutas patoxénicas moi complexas que poden xurdir a partir de lesións, “o que apunta a que a SXF é unha síndrome con bases xenéticas e biolóxicas moi complexas e que pode xurdir a partir de lesións xenéticas que afecten a rutas biolóxicas múltiples en tecidos diferentes”. De feito, aclara o investigador da USC, algún destes xenes hoxe sabemos que está involucrado noutras patoloxías como o Alzheimer ou Parkinson, dous exemplos de enfermidades, ao igual que SXF “fortemente asociados á idade”.

Segundo Federico Martinón,  xefe do Servizo de Pediatría do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago e líder do grupo GENVIP, do IDIS, “grazas a estes achados podemos pensar en novos tratamentos para estas patoloxías. Por exemplo, o locus LOXL1 é, sen dúbida, unha moi boa diana terapéutica á que, no futuro, se poderán dirixir novos fármacos que actúen sobre a súa expresión”.

 

 

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

Un equipo de Santiago descobre unha nova terapia contra un cancro agresivo de tiroides

Un estudo do CiMUS publicado na revista 'Nature Communications' elimina de forma selectiva as células cancerosas sen danar as sas

Un estudo constata o potencial da dieta atlántica para reducir o risco de síndrome metabólica

A investigación foi realizada polo IDIS e publicada na revista científica 'JAMA Network'

Un equipo galego demostra que o estómago é capaz de regular o apetito e o peso corporal

O estudo do IDIS revela cambios substanciais na produción da proteína GDF15 a nivel gástrico vinculados coa obesidade, a idade e o xénero

Un equipo galego usa nanopartículas para mellorar o tratamento da fase aguda do ictus

Investigadores do IDIS e da USC reducen os efectos secundarios da única terapia farmacolóxica dispoñible para abordar a enfermidade