As análises realizadas ata o momento apuntan a que a protección das vacinas ou a adquirida pola infección podería estenderse durante anos. Foto: Pixabay.
As análises realizadas ata o momento apuntan a que a protección das vacinas ou a adquirida pola infección podería estenderse durante anos. Foto: Pixabay.

Que sabemos hoxe sobre a duración das defensas contra o SARS-CoV-2?

As evidencias acumuladas ata o momento apuntan a que a protección das vacinas ou de ter superada a infección prolónganse por anos

Canto duran as defensas que xera naturalmente o organismo despois da infección polo SARS-CoV-2? Canto as que induce a vacina? A resposta rápida é: non se sabe aínda. “O curto período de relación do SARS-CoV-2 co ser humano fai que se descoñeza aínda a duración da memoria inmune e a inmunidade protectora despois de Covid-19 e en resposta ás vacinas Covid-19”, afírmase nun recente informe (ver PDF) do Centro de Coordinación de Alertas e Emerxencias Sanitarias (CCAES).

Pero, aínda que o coñecemento sólido aínda non estea dispoñible, o esforzo de inmunólogos de todo o mundo en ano e medio de pandemia empeza a dar os seus froitos.

Os primeiros traballos con datos de pacientes case un ano despois da infección apuntan “cara ao que os inmunólogos defendemos, que a infección por SARS-CoV-2 pode xerar na maioría dos suxeitos unha inmunidade protectora por moito tempo”, afirma Marcos López Hoyos, presidente da Sociedad Española de Inmunología (SEI).

As evidencias recollidas ata o momento apuntan a que a inmunidade protectora fronte ao coronavirus vai ser máis ca estacional

En canto ás vacinas, “esperamos que poidan inducir un fenómeno semellante, aínda que aínda non está demostrado e debe comprobarse”, di López Hoyos.

Tamén para Manel Juan, xefe de Servizo de Inmunoloxóa do Hospital Clínic de Barcelona, o máis probable “mentres non se demostre o contrario (e non cabe esperar que sexa distinto)”, é que a inmunidade xerada polas vacinas sexa igualmente duradeira.

O primeiro obstáculo para alcanzar certezas neste punto é —xa se dixo— o noso escaso tempo de convivencia co SARS-CoV-2. Pero hai máis desafíos, relacionados coa propia complexidade da resposta inmunitaria humana.

Memoria inmunitaria

A resposta defensiva humana ten moitos actores, cada un con funcións específicas. Para avaliar a súa duración unha vez superada a infección os inmunólogos céntranse na inmunidade chamada adquirida ou adaptativa, que permite o desenvolvemento da memoria inmunitaria: o sistema lembra os patóxenos aos que se enfrontou e diante dunha nova ameaza de infección xera rapidamente as armas específicas para neutralizalos -por exemplo, os chamados anticorpos neutralizantes.

Entre os axentes responsables da memoria inmunitaria están os anticorpos, producidos polos linfocitos B; os linfocitos T cooperadores, ou T-helper; os linfocitos T citotóxicos; e outras células que adquiren a súa especificidade a través dos anticorpos.

Grandes diferenzas entre individuos

Ao desafío que supón analizar o comportamento de cada un destes elementos súmase o feito de que a resposta inmunitaria varía moito dunha persoa a outra. Isto, segundo se puido observar, é especialmente acusado no caso do novo coronavirus.

“A característica definitoria da memoria inmune da covid-19 é a heteroxeneidade”, sinala o informe do CCAES

“A característica definitoria da memoria inmune da Covid-19 é a heteroxeneidade”, sinala o informe do CCAES. “Os distintos compartimentos da resposta inmune, os anticorpos específicos fronte ao virus, as células B de memoria, as células T CD4+ de memoria e as células T CD8+ de memoria, presentan patróns diferentes nos distintos individuos e ao longo do tempo”.

Aínda así, varios estudos avaliaron xa a memoria dos linfocitos T e B aos seis meses ou máis despois da infección. “Ao avaliar especificamente as células T aos seis meses despois da infección en 95 suxeitos, un estudo atopou células TCD4+ de memoria no 90% dos casos e células TCD8+ de memoria no 70% dos casos“, engade o informe.

A longo prazo

Outros traballos atoparon resultados similares. A evidencia, en conxunto, apunta a que as células B de memoria mesmo aumentan co tempo. Medio ano despois da infección estas células non só creceron en número, senón que experimentan “unha maduración por afinidade e expresaron anticorpos neutralizantes de maior potencia”, resume o documento do CCAES.

En maio, outra publicación en Nature (ver PDF) tamén concluía que a inmunidade a longo prazo é unha realidade. O estudo, con 88 persoas, conclúe que mesmo as que superaron a infección con síntomas leves xeran defensas “robustas duradeiras”.

Adaptarse a cambios no virus

“Isto é o habitual en todas as infeccións exitosas, onde a resposta inmunitaria pode eliminar ao patóxeno”, explica Manel Juan. “Cando o patóxeno desaparece, a cantidade de anticorpos diminúe, pero non a memoria inmunitaria. Esta memoria permite mesmo adaptar a resposta a variantes do patóxeno que inicialmente non sexan do todo recoñecidas polo sistema inmunitario. Por esta característica, o sistema inmune específico tamén se chama adaptativo”.

O recente traballo en Nature describe por primeira vez a presenza das chamadas “células plasmáticas en medula ósea de longa vida” (Bone Marrow Long Lived Plasma Cells) tras a infección do SARS-CoV-2, tamén aos 11 meses da infección.

Células produtoras de anticorpos neutralizantes

Como explica Marcos López Hoyos, “son células que se producen tras a primoinfección, son produtoras de anticorpos neutralizantes e con gran capacidade protectora fronte ao virus, que aniñan en medula ósea e que, aínda que ata o de agora detectáronse 11 meses despois, é moi probable que sobrevivan durante anos e quizais toda a vida”, engade.

“Sería unha gran sorpresa científica que houbese ao final un comportamento distinto cunha duración por baixo de décadas”, conclúe Manel Juan

Para Juan, estes resultados “como sempre, necesitan a confirmación real, que é esperar anos. Pero si que son moi consistentes e debe considerarse así ata que non se demostre o contrario. Sería unha gran sorpresa científica que houbese ao final un comportamento distinto cunha duración por baixo de décadas”.

Da mesma maneira conclúe o informe do CCAES: “Á espera de novos estudos, cos datos dispoñibles ata o de agora, é probable que a memoria das células T, a memoria das células B e os anticorpos persistan durante anos na maioría das persoas infectadas polo SARS-CoV-2”.


Este artigo publicouse orixinalmente en Voces expertas, unha sección coordinada pola Agencia SINC na web da estratexia de vacinación en España (vacunacovid.gob.es).

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.