Martes 5 Marzo 2024

Os neandertais da montaña galega foron coetáneos cos sapiens do cantábrico

Un estudo da USC sobre Cova Eirós afonda no proceso da substitución entre os últimos grupos de neandertais e os primeiros 'Homo sapiens' que poboaron o noroeste ibérico

Por ser un colo de botella apenas unido ao resto do continente a través dos Pireneos, a península ibérica é fundamental no estudo da desaparición dos neandertais e a súa eventual relación coa propagación dos humanos anatómicamente modernos (AMH) en Europa. Situado na marxe máis occidental da ribeira cantábrica e na fachada atlántica, a localización de Cova Eirós, na localidade lucense de Triacastela, converte a este xacemento nun lugar clave para comprender estes procesos de substitución.

A secuencia de Cova Eirós contén varios niveis que se enmarcan no momento de transición entre os últimos neandertais que poboaron o norte peninsular e a chegada das primeiras comunidades de humanos modernos ou Homo sapiens. A partir dos restos culturais recuperados no xacemento, atopáronse niveis do Paleolítico Medio e Superior, se ben aínda non se descubriron restos humanos directamente asociados a estes.

Publicidade

Diferentes niveis

As datacións radiocarbónicas do nivel do Paleolítico medio (Nivel 3) apuntan a unha supervivencia tardía dos grupos de neandertais, hai uns 40-41.000 anos, nas montañas do interior galego con respecto aos últimos grupos do Cantábrico. Así, e mentres a cornixa cantábrica xa estaba colonizada polos humanos modernos, nas montañas galegas aínda persistían poboacións residuais de neandertais.

Pola súa banda, as datacións do Paleolítico superior (Nivel 2), hai uns 36.000 anos, apuntan a unha chegada á rexión relativamente rápida dos Homo sapiens, con respecto a outras rexións do centro e sur peninsular. Un achado que, segundo explican os investigadores, “podería indicar unha relativa estabilización das poboacións de Homo sapiens que se manteñen no litoral e vales cantábricos durante uns poucos milenios, antes de estenderse fóra da conca cantábrica en momentos de lixeira mellora climática”.

A caza e outras actividades

As escavacións dos niveis 3 e 2 permitiron caracterizar os restos materiais asociados e tipo de ocupación que tivo lugar na entrada da cavidade. Así, as estancias de ambas especies en Cova Eirós terían sido, se ben breves, reiteradas no tempo, e ligadas a actividades cinexéticas como a caza e procesado de cervos, rebezos, corzos e xabarís, baixo unhas condicións ambientais bastante similares.

Con todo, o rexistro arqueolóxico amosa, no que respecta á adquisición de materias primas, tecnoloxía lítica ou estratexias de subsistencia, unas claras diferenzas entre as ocupacións do Paleolítico Medio e do Paleolítico Superior. “Tamén se observan diferenzas entre ambas as especies humanas en canto ás estratexias de abastecemento das materiais primas para fabricar as ferramentas, a súa tecnoloxía e as estratexias de caza”, sinalan desde o equipo investigador. Por outra banda, cando a cavidade non estaba ocupada polos humanos, esta era utilizada como lugar de hibernación e cría polos osos das cavernas, e como cubil para carnívoros como as hienas ou os leóns das cavernas.

A investigación

O estudo, publicado na revista do Museo Nacional de Historia Natural de Francia, Comptes Rendus Palevol, pretende afondar na transición do Paleolítico Medio ao Superior no noroeste ibérico, a partir da secuencia estratográfica de Cova Eirós. O xacemento dá unha visión máis completa sobre a tecnoloxía e as estratexias de subsistencia, tanto dos últimos neandertais como dos primeiros grupos AMH que ocuparon o noroeste ibérico. Amais, os datos cronolóxicos e paleoambientais permiten comprender a relación entre as flutuacións dos grupos humanos, así como os cambios das condicións climáticas.

As investigacións arqueolóxicas foron executadas por membros do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste-Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio da USC en colaboración co  Institut Català de Paleoecologia Humana i Evolució Social e a Universidade Rovira i Virgili de Tarragona, baixo un convenio coa Consellaría de Cultura da Xunta de Galicia e o Proxecto do Plan Nacional de Investigación do Ministerio de Ciencia.


ReferenciaBetween two worlds: Cova Eirós and the Middle-Upper Palaeolithic transition in NW Iberia (Publicado en Comptes Rendus Palevol)

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.

Relacionadas

Galicia é a quinta comunidade autónoma con maior prevalencia de obesidade

Un estudo da USC asocia os altos índices de avellentamento cun maior exceso de peso na poboación galega

Un proxecto galego impulsa a sustentabilidade do sistema alimentario a través da IA

O proxecto no que participan USC e UVigo acometerá a crise do sector co apoio do Programa Marco ‘Horizonte Europa’

As mulleres protagonizaron anuncios de banca antes de poder abrir libretas de aforro por si soas

Un estudo da USC analiza os roles femininos nas ilustracións e fotografías utilizadas na publicidade bancaria entre 1949 e 1970 en España

Os neandertais usaban ‘pegamento’ para fabricar as súas ferramentas

O descubrimento deste adhesivo, que supón unha solución técnica complexa, implica un alto nivel de cognición