Un bo médico que inventou un biberón

Gumersindo Sánchez Guisande foi, como diría Machado, un home, no bo sentido da palabra, bo. Médico, científico, catedrático, humanista, galeguista, masón, intelectual, activista republicano, exiliado en Bos Aires… este compostelán nado en 1894 tivo unha vida de fes e vivencias diversas. Pero todos o que o coñeceron coinciden no mesmo: era un home cun corazón xeneroso. Ó punto de que, pola súa filantropía, o chamaban “o médico dos nenos pobres”. O que resulta menos sabido é que Sánchez Guisande foi o inventor do biberón. Cando menos, o modelo “dosificador”, que chegou a patentar e que salvou a morte a moitos cativos por sobrealimentación.

Que Gumersindo Sánchez Guisande chegaría lonxe ninguén o dubidada en Compostela en 1915. Ese ano, licénciase en Medicina con Premio Extraordinario e incorpórase como profesor auxiliar ás aulas de Fonseca.

Publicidade

Pouco despois, obtén praza na Universidade de Zaragoza, onde foi decano de Medicina e catedrático de Anatomía Descritiva. Xa por entón pertencía a unha loxia masónica coruñesa e tiña fondas preocupacións sociais. É por isto que funda unha institución de protección á infancia, na que exerce como pediatra, gañando o alcume do “médico dos nenos pobres”.

É nesta época cando Sánchez Guisande patenta o seu invento, o biberón dosificador, que permite ós nenos alimentarse sen atragoarse.

Publicidade

A Guerra Civil truncou a vida e a carreira deste santiagués. Perseguido pola súa militancia republicana, ten que agocharse ata conseguir saír cara á Arxentina, vía Lisboa.

No exilio, foi director médico do Centro Galego e fundou, con Antonio Baltar, un sanatorio en Mendoza, cidade na que ocupou a cátedra de Anatomía.

Castelao embalsamado

Intelectual inquieto, pronunciou conferencias e publicou numerosos traballos científicos. Ó tempo que frecuentaba a vida cultural galega no exilio arxentino. Castelao foi un dos seus grandes amigos, ó que tivo que atender durante a súa enfermidade. Estivo presente no momento da súa morte e Sánchez Guisande foi quen embalsamou o seu cadáver.

O galego inventor do biberón falecería en Bos Aires en 1976. Pero, ó longo da súa vida, dedicouse co mesmo esforzo á investigación e divulgación científica, que a realización de obras sociais. Entre elas, o Fogar Galego para Anciáns, en 1942, ou diversas iniciativas editoriais e culturais.

Entre as súas obras, destacan “El padre Feijoo y los anatomistas españoles de su siglo”, “Historia de la Medicina” y “Seis cantos galegos”. Pero, dos seus moitos títulos, o que levaba máis a honra foi aquel oficioso que gañou de pediatra mozo: “O médico dos nenos pobres”.