O biólogo galego Fede García publicou recentemente nos Arquivos da Revista Galega de Entomoloxía a descrición de 10 especies de formigas descritas por primeira vez en Galicia. Os achados realizáronse en varios puntos das provincias de Lugo e Ourense entre os anos 2009 e 2018, e foron agora publicados polo biólogo no artigo citado.
Explica García que “o traballo forma parte dun proxecto máis grande, no que K. Gómez máis eu imos facer o catálogo de todas as especies de formigas coñecidas en Galicia, sexa por publicacións anteriores ou polo que atopamos nós”. Con esta achega increméntanse nun 10% as especies coñecidas en Galicia, que era de 92. Subliña tamén este investigador, formado na universidade de Barcelona, que noutros países levan moito tempo estudando sobre a distribución das formigas, “algo que en Iberia aínda non está rematado”.
O biólogo conta que ata comezar este proxecto “había poucos traballos que tratasen este grupo en Galicia, e a maior parte das citas son moi antigas“, polo que tanto García como K. Gómez marcáronse o obxectivo de obter unha lista razonablemente completa, o que por comparación con outras partes da Península, e tendo en conta as tendencias nas distribuicións das formigas ibéricas, pensamos que vai ser así”.
As novas especies de formigas
Os novos achados non foron pouco esperados, pero si lle chamaron a atención a Fede García algúns detalles. “No caso de Goniomma e Iberoformica, o seu achado era bastante imprevisible, ainda que fose no val do Sil, a rexión máis mediterránea de Galicia, porque para esta parte da península as súas citas son cada vez máis escasas, polo que parecen habitar en lugares illados onde o microclima sexa o adecuado. No caso concreto de Iberoformica, as citas cara o norte do Guadarrama son moi escasas, mentres que no sur e na zona costeira mediterránea da península é unha especie moi habitual”.
Tamén destaca o biólogo galego o achado da Myrmica karavajevi, xa que foi a segunda cita peninsular, despois dunha en Euskadi. “Trátase dunha especie parasita social, dependente doutra formiga hospedeira para a súa reproducción e mantemento”. Estas formigas “forman poboacións illadas onde a densidade do hospedeiro sexa alta, e aínda neses ‘parches’ a súa frecuencia é baixa”, explica Fede García. Que engade: “Con sorte poden estar presentes nun 20% dos niños do hospedeiro, pero o máis normal é que o valor sexa máis ben dun 1% ou menor. Ademáis estaban infestadas con Hormiscium, un fungo parasito do que non se sabe practicamente nada máis que a forma que ten”.
No caso das dez especies do traballo, en atención ás rexións bioxeográficas, serían eurosiberianas Myrmica karavajevi, Myrmica spinosior e Stenamma debile; mediterráneas Goniomma hispanicum, Iberoformica subrufa, Plagiolepis taurica, e Temnothorax aveli; e de altitude Myrmica xavieri e Tetramorium alpestre. Ademáis hai unha introducción, Hypoponera punctatissima, que xa era coñecida de moitos puntos da península e ademáis está moi extendida polo mundo, aínda que non é praga nin causa danos.
Referencias: Dez especies de formigas (Hymenoptera: Formicidae) novas para Galicia (NO Península Ibérica), en Research Gate.
