A pesar do seu baixo contido en proteínas e o seu nivel aínda máis baixo de omega-3, a panga (Pangasius hypophthalmus) é un dos peixes máis consumidos do mundo, sobre todo en Europa. O seu baixo custo, o seu bo sabor e unha presentación comercial en forma de filete sen pel nin espiñas aumentaron o seu consumo, especialmente en colexios, centros de anciáns, o sector hostaleiro e fogares.
Con todo, o preocupante da panga non é realmente o seu perfil nutricional, senón a súa alta concentración de mercurio. O peixe procede do río Mekong en Vietnam, un dos afluentes máis longos do mundo e tamén un dos máis contaminados debido á presenza de pesticidas e outros compostos químicos empregados nos cultivos de arroz, ou as actividades humanas como a deforestación.
A maioría da panga procede do Mekong, un dos ríos máis contaminados do mundo
Como consecuencia, o propio peixe, un peixe omnívoro e depredador final, tamén está moi contaminado, segundo varios informes, entre eles un da Organización Mundial da Saúde. O animal tende a acumular maiores concentracións de metais como o mercurio.
“O consumo deste peixe podería expoñer ao rango de poboación máis sensible a diferentes contaminantes que poderían estar nesta especie”, declara á Axencia Sinc Ángel J. Gutiérrez Fernández, profesor titular da área de Toxicoloxía da Universidad de La Laguna.
Para avaliar o risco tóxico por mercurio que podería supoñer a inxesta de panga, un equipo de investigadores canarios analizou un total de 80 mostras de filetes conxelados de panga almacenados en tres grandes superficies diferentes e dispoñibles para o consumidor ao natural ou en adobo.
Os resultados do estudo revelan niveis de mercurio superiores aos indicados pola normativa europea
Os resultados do estudo, publicados na revista Chemosphere, revelan que algúns exemplares, sobre todo nas súas presentacións en adobo, superan as concentracións máximas admisibles fixadas pola lexislación europea en 0,5 mg/kg, a través da cal se establece o contido máximo de determinados contaminantes nos produtos alimenticios.
“É necesario un control exhaustivo do contido de mercurio neste tipo de peixe”, asegura o investigador. A análise, realizado por espectrofotometría de absorción atómica de vapor frío, mostra un amplo rango de concentracións de mercurio entre 0,10–0,69 mg/kg, cun valor medio de 0,22 mg/kg.
Menos panga na dieta
Segundo os investigadores, aínda que non houbo diferenzas significativas entre supermercados, a concentración media de mercurio na presentación en adobo (0,18 mg/kg) foi maior á obtida na panga ao natural (0,16 mg/kg).
“Unha vez obtidos estes datos e asumindo un consumo semanal de 350 gramos de panga, a porcentaxe de contribución á Inxesta Semanal Tolerable (IST) de mercurio (4 µ g/kg bw/semana) é de 32% e 27,5% para mulleres e homes, respectivamente”, apunta Gutiérrez.
Os investigadores conclúen que nos casos onde se supera a concentración máxima permitida e tras un consumo continuado pode existir risco para a saúde pola acumulación de mercurio en adultos e, sobre todo, en nenos. Para estes últimos, recomendan o consumo doutros peixes en lugar da panga, tamén pola baixa achega nutricional.
