O Hospital 12 de Octubre liderou unha investigación e participou noutra contra dous tipos de cancro de pulmón. Unha delas é un ensaio clínico internacional no que se probou un fármaco que actúa contra un subtipo dun oncoxene, denominado KRAS, que é o que ten maior impacto na orixe dos tumores humanos e que xera unha proteína participante na multiplicación, maduración e destrución das células do organismo.
Este estudo, publicado na revista científica internacional The Lancet, centrouse no cancro de pulmón máis frecuente, o de células non pequenas. Así, o ensaio clínico Codebreak 200 comparou o tratamento con sotorasib co tratamento estándar (docetaxel) en pacientes con carcinoma de pulmón non mitrocítico (de células non pequenas), portadores da mutación KRAS G12C, que foran tratados cunha liña de tratamento quimioterápico/inmunoterápico estándar.
Analizáronse os casos de 345 pacientes de 148 centros de 22 países participantes, 12 deles españois, incluíndo os hospitais madrileños Puerta de Hierro, Ramón y Cajal e La Paz, ademais do Hospital 12 de Octubre como coordinador da investigación.
Os resultados demostraron unha redución do 34% na taxa de progresión do tumor ao longo do período de estudo e un aumento na taxa de resposta, acompañado todo iso dun perfil de seguridade favorable cunha diminución significativa de efectos adversos.
Tras 40 anos de ensaios
A investigación oncolóxica leva máis de 40 anos tentando desenvolver medicamentos contra o oncoxene KRAS. Segundo Luis Paz-Ares, xefe de Servizo de Oncoloxía Médica do Hospital 12 de Octubre e investigador principal deste estudo clínico, demostraron “nun ensaio de fase 3 que un fármaco inhibidor específico de KRAS funciona”. Sotorasib representa xa “unha nova oportunidade de tratamento para os pacientes”, á vez que “abre unha porta para seguir investigando e tratando de optimizar o tipo de terapia contra KRAS que nos parecía moi difícil, por non dicir imposible”.
O fármaco xa foi autorizado para o tratamento do cancro de pulmón recorrente pola FDA (Food and Drug Administration) en Estados Unidos e pola EMA (European Medicines Agency) en Europa.
Inmunoterapia
A segunda investigación contra o cancro de pulmón na que participou o Servizo de Oncoloxía do Hospital 12 de Octubre atópase dentro das novas terapias de tipo inmune. Esta consistiu na avaliación inicial da primeira molécula que activa as células inmunitarias, as células T, contra o cancro de pulmón de células pequenas, o máis agresivo destes tumores.
Trátase dun ensaio en fase 1 sobre 107 pacientes que demostrou taxas de remisión relevantes de máis dun 23% en casos previamente tratados con outras terapias, con medias de duración da resposta que superaron os 12 meses, o que, de confirmarse estes prometedores resultados, significaría un gran potencial para mellorar a superviviencia dos pacientes.
O cancro de pulmón de células pequenas é unha neoplasia maligna agresiva, que supón o 15% dos tumores de pulmón
Este tratamento farmacolóxico chamado tarlatamab adminístrase por vía intravenosa, unha vez, cada unha ou dúas semanas, e pertence a unha clase de fármacos denominados “activadores de células T bi-específicos” (BITEs, en inglés). O seu nome débese a que consta de dous extremos específicos: un axústase á célula de cancro de pulmón do paciente uníndose a unha proteína específica, mentres que o outro extremo T únese a través dun receptor aos linfocitos T do paciente.
A modo de “ponte” ou “celestina” en palabras de Paz-Ares, tarlatamab conecta a célula tumoral coas propias células T do paciente, que resultan activadas e utilizan unha variedade de mecanismos para atacar e destruír á célula cancerosa.
O tumor máis agresivo
O cancro de pulmón de células pequenas é unha neoplasia maligna agresiva, que supón o 15% dos tumores de pulmón. A pesar de ser unha enfermidade inicialmente sensible á quimioterapia, as respostas adoitan ser transitorias e o prognóstico é pequeno, con taxas de supervivencia aos 3 anos do 6% para pacientes con este tipo de tumor en estadio diseminado.
Segundo Paz-Ares “houbo moi poucos cambios no tratamento desta enfermidade nas últimas décadas, polo que dispoñer dun fármaco para pacientes previamente tratados, como os incluídos neste estudo, é unha noticia importante”, tanto para os pacientes como para os médicos habituados a tratar coa enfermidade.
Estes dous fármacos poderían ser a vangarda da investigación oncolóxica dirixida a unha medicina personalizada
“Cremos que estamos ante o nacemento dunha nova clase de terapias para os tumores sólidos”, indica o investigador.
Ambos os estudos do Hospital 12 de Octubre inclúen dous fármacos da biotecnolóxica Amgen e forman parte da vangarda da investigación oncolóxica dirixida a unha medicina personalizada: “Ter un maior coñecemento biolóxico das enfermidades permítenos utilizar parte desta información, as mutacións, a expresión de determinadas proteínas, como biomarcadores para seleccionar as terapias para cada paciente concreto”, conclúe o oncólogo.
Referencias:
- Sotorasib versus docetaxel for previously treated non-small-cell lung cancer with KRASG12C mutation: a randomised, open-label, phase 3 trial (Publicado en The Lancet)
- Tarlatamab, a First-In-Class DLL3-Targeted Bispecific T-Cell Engager, in Recurrent Small Cell Lung Cancer: An Open-Label, Phase I Study (Publicado en Journal of Clinical Oncology)
