Os Reis de España presentaron este luns o Informe Cotec 2020, un documento elaborado pola fundación do mesmo nome e que analiza a evolución dos principais indicadores de investigación e desenvolvemento (I+D) e a innovación en España durante a segunda década do século XXI. O documento, que pon o acento na actual crise global por mor da pandemia da Covid-19, expón a necesidade de apostar poa ciencia e a innovación para superar os desafíos sanitarios, económicos e sociais que o coronavirus e a súa propagación xeraron. O informe, como nos últimos anos, pon sobre a mesa o déficit crónico que España sofre na súa aposta pola investigación científica. “Os niveis de investimento non se corresponden co potencial económico de España”, resume o texto.
Neste sentido, un dos datos clave é o do investimento en I+D en relación ao produto interior bruto (PIB) de cada unha das comunidades autónomas. Galicia, a pesar do incremento dos últimos anos, sitúase un ano máis por baixo do 1%, menor cá media española (1,24%), e lonxe da comunidade que máis inviste neste eido en relación ao valor monetario que xera: o País Vasco, cun 1,96% do total. A situación tanto en Galicia como no conxunto de España segue lonxe da media da Unión Europea e aínda máis do que marcan os obxectivos comunitarios, que apuntan ao 3%.
O informe salienta que “o coñecemento e a innovación serán as mellores armas fronte a futuros shocks globais, e tamén para acadar un equilibrio entre o benestar social, a prosperidade económica e a sustentabilidade ambiental”. No texto explórase, entre outros aspectos, a situación de España respecto ao panorama internacional, aínda lonxe da aposta das principais economías europeas e outros países de referencia no mundo. No período 2009-2018, España só incrementou nun 2,5% a variación acumulada do investimento en I+D, fronte ao 120% de China, o 38% de Alemaña, o 27% da UE-28 ou o 21% do Reino Unido. “Ao tempo que España perde peso en Europa, Europa perde peso fronte a China”, resume o informe. Un problema que se puxo de manifesto á hora de responder as demandas materiais e de coñecemento precisas para combater a pandemia da Covid-19.
Outro dos detalles salientables é que o sector privado foi o principal impulsor da recuperación da I+D despois da crise económica de 2008, cun avance moito máis lento.
No referente á variación acumulada do investimento público, España aínda ten valores negativos. Desde 2009, o crecemento acumulado é do -9,8%, fronte ao aumento do 10,5% na Unión Europea.
En termos de traballadores activos dedicados á I+D, non se acada o 1% do total, en boa medida, segundo o informe, á fenda existente no sector privado, cun 0,29% da ocupación total fronte ao 0,5% da media europea.
Niveis por riba de 2008, dez anos despois
Na análise por comunidades autónomas, cinco rexións (País Vasco, Madrid, Navarra, Cataluña e Castilla y León) destacan por riba da media estatal. Con todo, a análise salienta que oito das comunidades superaron, segundo os datos de 2018, os niveis de investimento en I+D previos á Grande Recesión. Entre elas está Galicia, que segundo Cotec, tamén se atopa entre os territorios que dispoñen de máis persoal dedicado á I+D que antes de 2008.
Estes dous aspectos saliéntanse na lectura do informe Cotec difundida pola Xunta de Galicia, que salienta que, en termos absolutos, en 2018 acadouse “o investimento en I+D máis destacado de toda a serie estatística”, cun total de 591 millóns de euros.
A Administración autonómica achega tamén outros detalles do informe, como o aumento do gasto total en I+D un 23,8%, por riba da media de crecemento estatal (16,6% no conxunto do Estado). Un incremento semellante á media española en materia de persoal (13% fronte ao 12,7% do conxunto de España).
Do mesmo xeito que no conxunto do territorio estatal, segundo destaca a Xunta, “o sector que concentrou o groso do crecemento foron as empresas, que no período 2014-2018, incrementaron o I+D executado nun 31,4% (fronte ao 24,7% en España) e o persoal en I+D nun 27,7% (19,3% en España).
Para ler máis: Presentación do Informe Cotec 2020.
