O Centro de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares (CiQUS) de Santiago de Compostela suma xa un importante grupo de científicos que recibiron o apoio de dúas das liñas máis prestixiosas de financiamento do Consello Europeo de Investigación (ERC): a Advanced Grant, a Consolidator Grant e a Starting Grant. A última en incorporarse foi Beatriz Pelaz, que codirixe xunto a Pablo del Pino o grupo Bionanotools, especializado no desenvolvemento de nanoestruturas con aplicacións en medicina e bioloxía.
Durante os vindeiros cinco anos, cos 1,5 millóns de euros procedentes do ERC, Pelaz explica que poderá “contratar a investigadores de alto nivel, tanto na etapa predoutoral como posdoutoral, con salarios competitivos a nivel europeo”, o que permitirá atraer talento a Galicia. “Isto é un impulso moi forte, coa posibilidade de establecerme cunha liña de investigación punteira; un éxito que beneficia ao noso grupo e ao noso centro, demostra que se están facendo as cousas ben, con grupos moi bos, e ao final isto repercute en todos”, engade.
O proxecto Spacing é unha iniciativa que, de non ser pola obtención da Starting Grant, probablemente non se podería levar a cabo. “Estas axudas sempre che permiten desenvolver ideas un pouco tolas, arriscadas, que se saen ben suporán un avance enorme; non deixa de ser algo realista, pero é unha aposta forte”, explica a científica.
A científica Beatriz Pelaz, do CiQUS de Santiago, acada unha bolsa Starting Grant
Ela mesma, explica, chegou desde Marburg (Alemaña), para empezar un grupo de investigación junto a otro investigador Ramón y Cajal, polas liñas de traballo que se desenvolvían no CiQUS, “porque os temas que tratabamos eran moi complementarios aos que se facían aquí”. Beatriz é licenciada en Química pola Universidade de Valladolid e en Bioquímica pola de Zaragoza , onde se doutorou. Despois de traballar catro anos no grupo do profesor Wolfgang J. Parak na Philipps- Universität de Marburg, en Alemaña, chegou en xaneiro de 2017 a Santiago, primeiro como investigadora principal dun proxecto para mozos investigadores (JIN, MINECO), e desde 2019 como investigadora Ramón y Cajal.
Unha tecnoloxía “totalmente nova”
Os grupos do CiQUS traballan nunha liña que se move entre a química, a física e a bioloxía para desenvolver desde a escala molecular materiais que ofrecen unha gran diversidade de aplicacións. No caso do equipo Bionanotools, Pelaz explica: “Propoñemos o desenvolvemento dunha tecnoloxía totalmente nova; queremos construír unhas nanoimpresoras de ADN para poder imprimir na superficie das nanopartículas e modificar así a súa estrutura”. Detalla que con estas impresoras poden facerse algo comparable aos ‘origamis’, collendo unha febra molde de ADN, extraída dunha bacteria, para modelizar o que se quere construír e ir pregándoa para deseñala segundo o que se precise. Coas diferentes configuracións, apunta Beatriz, “poderemos facer bibliotecas de diferentes estruturas para saber como interactúa cada unha delas sobre as células”. É un proceso, expón, inspirado nas envolturas proteicas dalgúns virus, que son esenciais para que estes acaden unha maior infectividade.
Con estas premisas, segundo explica a investigadora, será posible entender mellor como funcionan as interaccións entre os ligandos das nanopartículas coas células. A tecnoloxía da que parten, grazas á súa multifuncionalidade, robustez, pretende sentar as bases para desenvolver nanomedicinas máis eficientes e mellorar a estabilidade destes fármacos.
O grupo Bionanotools tamén desenvolve prometedoras liñas de traballo en nanopartículas coloidais, transportadores de fármacos que poden ser activados mediante estímulos externos e nanocalefactores con aplicacións en diversas terapias.
