A expectación foi máxima. Xa culminou con éxito a Proba de redireccionamento do asteroide dobre (DART, polas súas siglas en inglés), ou o que é o mesmo: o primeiro ensaio de defensa planetaria da Terra. A misión, capitaneada pola NASA, chegou ao seu cénit arredor da unha da madrugada (hora galega) deste martes. Nese intre, a sonda DART impactou contra o asteroide Dimorphos para modificar a súa traxectoria. Malia que este corpo celeste non supoñía ningún tipo de ameaza para a Terra, os datos que se extraian desta misión serán claves para sortear asteroides que si poidan supor un perigo no futuro.
Máis polo miúdo, a sonda DART foi lanzada ao espazo o 24 de novembro de 2021. Dende aquela, a nave viaxou millóns de quilómetros para chegar ao seu obxectivo. Segundo explican dende o CSIC, trátase dun sistema binario de asteroides formado por Didymos, de 780 metros de diámetro, e Dimorphos, de 160 metros. Este segundo, ademais, orbitaba arredor do primeiro. Ningún dos dous supoñía unha ameaza para a Terra, malia que Didymos é un prototipo dos corpos rochosos aos que a Terra podería ter que enfrontarse de cada a un futuro.
Segundo explican nun artigo publicado na Axencia SINC, a sonda DART pesaba arredor de 600 quilos. A pasada madrugada achegouse a Dimorphos a aproximadamente 6,1 quilómetros por segundo. Esta rocha espacial orbitaba cada 11,9 horas a Didymos, o asteroide máis grande. “É un traballo complicado”, aseguraba a directora do equipo de navegación da nave, Julie Bellerose, sobre o impacto de DART contra o asteroide. A experta e o seu grupo traballaban para conducir a DART a unha área de 15 quilómetros de ancho nun tempo de 24 horas antes do impacto.
Foi unha proba para demostrar que o impacto cinético pode protexer a Terra fronte a futuras colisións
Nese momento, os controladores da misión na Terra exexutaron a manobra final de correción da traxectoria da misión: o encendido dos propulsores para modificar a dirección do voo. A partir de aí, todo dependeu de DART. Así é que durante as últimas horas da súa viaxe, a sonda utilizou o seu navegador autónomo para manter o rumbo. Despois, veu o impacto. Segundo indicaban no artigo de SINC, esa modificación debería ser suficiente como para observar e medir os efectos dende os telescopios terrestres. Ademais, foi unha proba para demostrar que o impacto cinético —chocar contra un asteroide para axustar a velocidade e a traxectoria— pode protexer a Terra fronte a futuras colisións.
“Coa misión DART pretendemos comprender mellor os aspectos claves que inflúen na transferencia do movemento cinético por un proxectil sen carga explosiva. É un experimento físico co que desexamos coñecer a eficiencia con que un proxectil kamikaze escava o cráter dun asteroide en dirección oposta ao proxectil”, explicaba o astrofísico do CSIC Josep M. Trigo-Rodríguez, que participa na misión DART. “Canto maior sexa a eficiencia dese proceso, maior será o desvío do asteroide, pero hai un factor multiplicativo no proceso de escavación por impacto que cabe comprender mellor a partir deste experimento”, engade.
Cal é o nivel de ameaza actual?
Os resultados de DART serán claves para redirixir e enfrontarse a futuras ameazas. Aínda que Didymos non supoña un perigo para a Terra, o risco existe. Segundo explican en ScienceAlert, un asteroide de 25 metros de diámetro podería supor unha ameaza se choca coa atmosfera sobre unha zona poboada. Calcúlase que existen cinco millóns de obxectos deste tipo no sistema solar e que só hai un 0,4% descubertos. De igual maneira, estímase que un impacto similar pode producirse unha vez cada 100 anos. “Aínda que é bastante frecuente, o risco global é baixo e o risco de impacto tamén é relativamente baixo”, apuntan.
No que respecta a Dimorphos, estímase que hai 25.000 obxectos do seu tamaño no sistema solar e só un 39% deles son coñecidos. Ao parecer, chocan coa Terra cada 20.000 anos e isto si podería supor un perigo. Segundo indican no portal de información científica, “un obxecto deste tipo causaría vítimas masivas se chocara contra unha zona poboada”. En terceito lugar estarían aquelas colisións que poden por en perigo de extinción á humanidade. “Atoparíanse na categoría de tamaño de máis dun quilómetro, dos cales hai menos de 1.000 no sistema solar. Poderían chocar coa Terra só cada 500.000 anos e xa se atoparon o 95% destes obxectos”, indican. Polo tanto, se DART ten éxito, pode preparar ben o terreo de cara a futuras ameazas.
