Mercedarios tentan liberar escravos cristiáns nun mercado otomano.

Mercedarios tentan liberar escravos cristiáns nun mercado otomano.

Cando os piratas turcos arrasaron a ría de Vigo

Cúmprense 400 anos do ataque dunha escuadra otomana do que xurdiu o mito de María Soliño

Hai case 400 anos, no outono de 1617, a ría de Vigo viviu un dos seus episodios máis tristes. Unha escuadra turca entrou a sangue e lume no Morrazo tras tentar en varias ocasións desembarcar en Vigo e tomar a praza. Aquela incursión pirata foi unha das máis cruentas e deixou un dramático rastro de mortes e violacións, ademais de numerosos prisioneiros que foron embarcados polos atacantes para ser vendidos como escravos. Compuxéronse versos ante a traxedia, como os que recolle Xosé María Álvarez Blázquez na súa Escolma de poesía galega: “Viñeron vos mouros arrenegados, alá de moi lonxe, lonxe, lonxe… Quen fora galgo, quen fora paxaro, quen fora vento!”.

Ataque dunha escuadra turca.

Ataque dunha escuadra turca.

O 5 de decembro de 1617 xa circula por Vigo a noticia de que   once barcos piratas de bandeira turca fondearon ao abrigo das illas Cíes, fronte á costa de Baiona. O 7 de decembro, os piratas otománs tentan desembarcar en Coia, onde son rexeitados. Horas máis tarde, tentan poñer pé a terra na praia do Areal, pero se ven na obriga de regresar aos buques tras ser repelidos con intenso fogo de fusilería. O historiador José Espinosa destaca nesta acción a figura de Baltasar de Sequeiros e Soutomaior, primeiro conde de Priegue: “Atopouse no posto da Pedra e no da Gamboa e na súa beira, andando sempre a unha legua da auga pelexando en todas partes valientemente contra o inimigo, dando mostras de moi gran soldado…».

Ademais de poñerse á fronte das defensas, Baltasar de Sequeiros organizou a intendencia de Vigo, para que as tropas estivesen ben servidas. Así o conta Espinosa: “Como Procurador Xeral que era da vila, acudiu á ribeira do Berbés e tomou as chaves de todas as lonxas de peixe salgado que había nelas… para que todo servise de mantemento das xentes, facendo que se vendese a prezo moi baixo… e igualmente, para que non houbese falta de pan, tomou moita cantidade que tiña na súa casa para o seu sustento e deuno para a ocasión”.

Outros combatentes que se destacaron na defensa da vila de Vigo foron o cabo de mar Pedro de Guevara, os capitáns Fajardo e Pereira, e o alférez Juan Arias Arbieto. Pero o verdadeiro protagonista foi o pobo de Vigo, que combateu ferozmente, ás veces simplemente armado con pedras e paus. Os turcos facían primeiro fogo de bombardas sobre as praias e logo desembarcaban. Fixérono sucesivamente por toda a costa sur da ría viguesa, en Coia, A Laxe, Areal, Guixar e A Guía. Pero en todos estes puntos foron rexeitados.

En Cangas houbo cen mortos e 200 veciños foron levados como escravos

Así que, vistas as dificultades para saquear Vigo, puxeron o seu obxectivo na outra beira da ría. O 8 de decembro desembarcan en Domaio, arrasando a poboación, incendiando as casas e deixando un rastro de sete paisanos mortos e varios feridos e prisioneiros.

Pola tarde, os turcos tentan de novo tomar Vigo, para o que sitúan os seus buques en liña e realizan un intenso bombardeo. Pero volven ser rexeitados pola artillería e os fusís desde terra. Esa noite, os piratas decidirán fondear fronte a Cangas, onde desatarán o terror ao día seguinte.

O 9 de decembro de 1617, os piratas comezan a disparar os seus canóns contra Cangas á primeira hora da mañá, derrubando as casas de primeira liña, mentres algúns veciños fuxían cara aos montes. Pero a bravura da xente do Morrazo está máis que contrastada. Así que moitos quedaron, pero foron vítimas dun auténtica masacre.

Houbo máis de cen mortos durante o saqueo e innumerables feridos, moitos deles mutilados. Sucedéronse as violacións. E douscentos veciños foron feitos prisioneiros e embarcados para ser vendidos como escravos no norte de África.

Na colexiata de Cangas, os turcos queimaron os retablos e as imaxes relixiosas. Máis de 150 casas foron incendiadas e o saqueo estendeuse nos días sucesivos por todas as vilas do Morrazo.

Antes de abandonar a ría, os piratas fixeron un último intento de tomar Vigo, cun simulacro de desembarco na praia de Samil, que foi rexeitado por paisanos e forzas dirixidas polo capitán Gregorio Vázquez Ozores. Os turcos deixaron finalmente estes portos tras sementar un terror do que pronto se cumprirán catro séculos.

Como curiosidade, a partir deste ataque de piratas otomanos xurdiu o mito de María Soliño (ou Soliña). Din que moitas mulleres do Morrazo perderon a razón tras a traxedia, e que finalmente foron xulgadas baixo a acusación de bruxería. A realidade é que a ruina que chegou tras estes saqueos fixo que a pequena nobreza perdese moitas das súas rendas. Así, promoveron xuízos contra persoas que tivesen ‘dereitos de presentación’ en capillas e igrexas, que lles permitían recadar algunhas das esmolas. Tal era o caso de María Soliño, á que lle foi expropiado no seu xuízo o dereito de presentación que tiña na Colexiata de Cangas e na igrexa de San Cibrán de Aldán.

3 respostas a “Cando os piratas turcos arrasaron a ría de Vigo”

  1. “que lle foi expropiado no seu xuízo o dereito de presentación que tiña na Colexiata de Cangas”

    Si no se explica que era eso del derecho de presentacion muchos nos vamos a quedar como estabamos. Aunque se intuye, por el contexto, que bueno no fue para la Soliño.

Deixar unha resposta

XHTML: Podes empregar estas etiquetas: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.