O transo da triaxe: cando os médicos teñen que decidir a quen non poden salvar

A saturación do sistema sanitario ante a epidemia volveu poñer sobre a mesa o complicado momento de ter que escoller a quen atender primeiro

A triaxe de pacientes é un momento complicado durante a pandemia.
A triaxe de pacientes é un momento complicado durante a pandemia.

* Un artigo de

A pandemia da Covid-19 saturou o sistema sanitario en moitos países. Moitos médicos enfrontáronse a decisións especialmente difíciles, tendo que elixir a que pacientes podían dedicar os limitados recursos que había.

Nun artigo publicado en The New England Journal of Medicine, Lisa Rosenbaum describe a angustia moral dos médicos e a súa vergoña á hora de explicar os criterios utilizados para realizar a selección dos pacientes. Para axudar aos médicos nestas situacións o Colexio Italiano de Anestesia, Analxesia, Reanimación e Coidados Intensivos (SIAARTT) elaborou un documento que contén criterios de prioridade entre os pacientes. Asociacións doutros países (Francia, Gran Bretaña, Estados Unidos) prepáranse ou están preparadas para afrontar a saturación dos seus sistemas sanitarios.

En particular, a Sociedade Española de Medicina Intensiva Crítica e Unidades Coronarias (Semicyuc) publicou as súas recomendacións éticas para a toma de decisión na situación excepcional da crise pola pandemia da COVID-19 nas unidades coidados intensivos.

Unha decisión dolorosa

A publicación deste tipo de documento é dolorosa: expón problemas que non teñen solución, decisións que non nos gustaría tomar. Con todo, non se pode deixar aos médicos sós fronte a estes dilemas. Formóuselles para salvar vidas, non para tomar estas decisións. Coñecen e practican a triaxe de urxencia que consiste en priorizar os pacientes máis graves.

A cambio, se os recursos sanitarios fosen máis escasos, terían que aplicar un criterio que se achega máis á triaxe militar. Xa non se trata de salvar cada paciente de maneira individual senón de preservar a saúde da poboación no seu conxunto. Neste caso, o interese particular pode estar subordinado ao interese colectivo.

Principios e criterios da triaxe

Pódense utilizar dous grandes principios para realizar a triaxe: o utilitarismo e o igualitarismo. De maneira xeral, pódese dicir que o utilitarismo ten por obxectivo salvar o maior número de pacientes ou o maior número de anos de vida, mentres que o igualitarismo tenta tratar a todos os pacientes de maneira igual.

De seguir o principio de igualitarismo, pódense aplicar os seguintes criterios de triaxe:

  • O primeiro en chegar é o primeiro en ingresar (colas).
  • Determinar por lotería a prioridade dos pacientes.
  • Dar prioridade ao peor: ou ben a quen está nas peores condicións ou ben a quen aínda non viviu todos os ciclos da vida (neste caso o máis novo).

Outros criterios aplícanse co principio de utilitarismo:

  • Dar prioridade aos pacientes que necesitan poucos recursos en comparación cos beneficios que sacarán do tratamento.
  • Dar prioridade aos que se beneficiarán do tratamento máis anos (e en mellor estado de saúde).
  • Dar prioridade aos individuos que son imprescindibles na devandita conxuntura (persoal sanitario, de limpeza…).
  • Dar prioridade aos individuos que teñen a maior utilidade social.

En circunstancias normais o principio que prevalece é o igualitarismo: aplícase xeralmente o criterio: “o primeiro en chegar, o primeiro en ingresar” ou dase prioridade a quen está nas peores condicións. Cando os recursos sanitarios non permiten tratar a todos os pacientes pódense cuestionar estes criterios. Dar a prioridade á persoa nas peores condicións pode significar condenar a outra que ten moita máis posibilidade de sobrevivir. Nestas condicións pódese xustificar o principio utilitarista.

Literatura e recomendacións

Segundo un ensaio dedicado á triaxe en medicina, os primeiros grandes debates éticos tiveron lugar nos anos 1970-1980 en Estados Unidos. En 1960 abriuse o primeiro centro de diálise renal en Seattle. Un comité de selección foi encargado de elixir os dez primeiros pacientes que ían beneficiarse do novo e custoso tratamento. O comité estaba composto por sete persoas representativas da sociedade. Os médicos non quixeron asumir sós “o papel de Deus”. A xornalista Shana Alexander describe os argumentos dos membros do comité nun artigo de 1962.

Médicos especialistas en ética como Douglas B. White ou Elizabeth Le Daugherty Biddison propuxeron procedementos de triajes en caso de emerxencia sanitaria. Unha das súas recomendacións fundamentais é que o equipo de médicos que realiza o triaje debe ser distinto do equipo de médicos que realiza o tratamento. Un dos obxectivos é diminuír a angustia moral dos médicos. Outro é garantir a imparcialidade.

Cando se trata de racionar os recursos sanitarios non existe unha boa solución. Todas as solucións que implican algunha morte sempre serán malas. Con todo, algunhas son peores que outras. A responsabilidade de responder a estes dilemas éticos é de toda a sociedade, non exclusivamente do mundo médico. Estas reflexións pódennos axudar a determinar os recursos que queremos dedicar á sanidade pública. E teremos que actuar en consecuencia: o día das eleccións e á hora de encher a declaración da renda.


DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.