Tomás Teijeiro traballa no Embedded Systems Laboratory (ESL) da politécnica de Lausana.
Tomás Teijeiro traballa no Embedded Systems Laboratory (ESL) da politécnica de Lausana.

O enxeñeiro galego que quere adiviñar se tes coronavirus escoitando a tose

Tomás Teijeiro traballa na escola politécnica de Lausana, en Suíza, e intenta desenvolver unha 'app' para detectar o son característico da doenza

Moitas das persoas que están a padecer a infección polo coronavirus SARS-CoV-2 coinciden nunha cousa: un dos primeiros síntomas é unha tose seca e frecuente, á que, se a cousa se complica, suceden a febre, a dor de cabeza ou o malestar xeral. En Portugal, que achega os datos dos síntomas das persoas diagnosticadas coa Covid-19, a tose é o máis habitual (51% dos casos confirmados). A OMS eleva a porcentaxe ao 67,7% por cento. E así o están constatando médicos de todo o mundo. Este detalle tamén o tiveron en conta un grupo de investigadores do laboratorio da École Polytechnique Fédérale de Lausana (EPFL), en Suíza, onde traballa Tomás Teijeiro (Castro de Rei, 1987). Este enxeñeiro informático é investigador posdoutoral no Embedded Systems Laboratory (ESL), e un dos encargados do desenvolvemento da ferramenta Coughvid (xogo de palabras co nome da doenza e cough, tose en inglés), o proxecto para desenvolver unha app que recolla, a través do micrófono do teléfono móbil ou o computador, a tose que envían os posibles afectados para establecer patróns no son que axuden a perfilar características propias no caso da Covid-19.

O español David Atienza, director do laboratorio ESL no que traballa Tomás Teijeiro, é o líder do proxecto, explicaba en días pasados que xa estaban compilando miles de rexistros para perfeccionar a ferramenta antes de poñela a disposición da sociedade “nas vindeiras semanas”. En conversa con GCiencia, Tomás, que estudou Enxeñaría Informática na Universidade de Santiago e realizou a tese de doutoramento no CiTIUS, afonda nos detalles do proxecto.

“Levamos máis de 15.000 mostras recibidas”

Teijeiro, no campus da EFPL.
Teijeiro, no campus da EFPL.

– Como xorde a idea de desenvolver esta ‘app’, e en que premisas se basea?

– A idea xurdiu dunha das estudantes do laboratorio, Lara Orlandic. Súa nai é médico nos Estados Unidos e atende a pacientes con Covid-19, e comentoulle que a maioría amosan un tipo de tose moi característica, e que os doutores son capaces de distinguir moi ben. A partir de aí contactamos con persoal médico co que colaboramos e comezamos a buscar bibliografía, e efectivamente a tose seca é un síntoma distintivo da doenza, que se dá en aproximadamente dous terzos dos pacientes.

Ademais, a análise automática da tose xa se ten empregado con éxito para a diagnose de enfermidades coma a asma, a pneumonía ou a tose ferina, polo que decidimos explorar esta vía para a Covid-19. Naquel momento aínda non coñeciamos ningunha iniciativa semellante, pero na mesma semana xurdiron outras dúas en universidades de moito prestixio (Cambridge e NYU), o que aumenta a nosa confianza na hipótese de partida.

– Puxeron en marcha un sistema para recoller a tose de posibles afectados. Que destacan ata agora das mostras que recibiron?

Por agora non podemos afirmar que haxa un patrón de tose característico da Covid-19. Si que é certo que aparentemente hai unha prevalencia de enerxía en certas partes do espectro audible, pero para determinar ata que punto iso é algo que nos vaia permitir unha discriminación eficaz é precisa moita máis experimentación. Ademais, a estratexia de recolección de datos ten a vantaxe de poder proporcionarnos moitas mostras en pouco tempo (xa levamos máis de 15.000), pero pola outra banda unha importante porcentaxe resulta ser inservible: a xente envíanos gravacións que non son de tose, mente nos cuestionarios, etc.

Iso vainos esixir un esforzo en control de calidade e limpeza dos datos. Por este mesmo motivo estamos colaborando cun estudo clínico que se está a realizar en Suíza en diferentes hospitais e no que nos proporcionan distintas gravacións ao longo do tempo de pacientes que xa están diagnosticados, o que nos permitirá ter un conxunto de referencia para a validación dos resultados.

O sistema atópase na fase de recollida de mostras para establecer patróns de son característicos da Covid-19.
O sistema atópase na fase de recollida de mostras para establecer patróns de son característicos da Covid-19.

– Como vai axudar isto no diagnóstico e ás autoridades sanitarias?

O noso obxectivo é servir como ferramenta de screening pola cal un usuario sintomático pode facer un test de tose na súa casa, contestar algunhas preguntas e como resultado diráselle se é preciso que se poña en contacto co seu centro de saúde para facer un test, ou se pola contra só debe seguir as recomendacións habituais para o resto da poboación. Por suposto, estas recomendacións dependerán totalmente da precisión que consigamos obter na análise da tose.

Outra aplicación interesante podería ser dende o punto de vista das autoridades, pois como as gravacións inclúen xeolocalización en principio podería ser posible detectar novos focos de contaxio. Para isto, o método de análise podería integrarse nalgunha das apps que se están desenvolvendo para o control das próximas vagas da epidemia. Neste sentido, a OMS xa se puxo en contacto con nós en relación á app que están a desenvolver para a xestión do COVID-19.

“A app podería axudar tamén a detectar novos focos de contaxio”

– Como se ve a situación desde Suíza do que está a pasar en Galicia e España, no referente á resposta científica á crise?

– Non podemos pretender que a ciencia nos resolva problemas urxentes. Dende logo, a solución a esta pandemia só pode vir e virá da man da ciencia, pero non principalmente do que se investigue nestes poucos meses, senón de liñas consolidadas que levan décadas xerando o coñecemento que precisamos neste momento.

Cando máis pronto ca tarde apareza unha vacina ou un tratamento eficaz, sempre haberá quen estea tentado a pensar que todo se fixo en 5 ou 6 meses, e na miña opinión esa é a peor conclusión á que se podería chegar. Un investimento forte e constante en investigación é o único que nos pode preparar fronte a este tipo de situacións, aínda e cando non saibamos a que nos imos ter que enfrontar.

– Cales son as súas liñas de investigación en Lausana?

– Traballo principalmente no desenvolvemento de novos algoritmos de intelixencia artificial para a monitorización de sinais biolóxicas dende o punto de vista da eficiencia enerxética, de cara a desenvolver dispositivos de seguimento vestibles (wearables) que sexan eficientes e precisos. Por exemplo, un dos proxectos nos que estou traballando é o desenvolvemento dunhas gafas para a detección de ataques epilépticos mediante a monitorización do electroencefalograma.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.