Un mariñeiro, un alcalde e un museo: crónica dunha reliquia da batalla de Rande

O Rijksmuseum de Ámsterdam conserva un curioso botín de guerra: o prato que Chateau-Renault perdeu en Rande

O prato do almirante francés conservado nun museo holandés.

Unha vaixela que constitúe unha alfaia con historia. O Rijksmuseum de Ámsterdam conserva unha curiosa reliquia da batalla de Rande. Trátase do prato no que comía o almirante francés François Louis de Rousselet, conde de Château-Renault. Polo menos, isto di a inscrición que foi gravada na súa base por orde do alcalde de Leiden, que o adquiriu en 1702, pouco despois da vitoria angloholandesa na ría de Vigo.

O prato pertence á colección do Rijksmuseum, aínda que non se atopa actualmente en exposición. E chegou ao gran museo holandés tras ser adquirido en 1881. Ata entón, pertencía á familia Van Alphen, descendente de quen foi alcalde da cidade de Leiden nos primeiros anos do século XVIII.

Polo visto, o prato do conde de Château-Renault foi roubado por un mariñeiro holandés como botín tras a vitoria. De regreso aos Países Baixos, gañou algún diñeiro tras vendelo ao seu alcalde. Así o explica a inscrición gravada no reverso do prato e que reza: “Este prato estaba deformado, deteriorado, moi sucio; e manchado de graxa”, afirma o texto, “Cando un mariñeiro amosoume isto, facía pouco tempo que o almirante francés estaba a comer deste prato fronte a Vigo na frota. Pero seguro que se lamentou de que se apoderasen del en tan pouco tempo os asaltantes holandeses e ingleses. En canto a quen o roubou, eu compreillo e eu gardeino; grazas á beizón de Deus“.

A inscrición remata coa datación: “Ano 1702”. E coa sinatura do rexedor holandés que mandou gravar o prato: “Ab Van Alphen, Alcalde. Almirante de Amsterdam”.

No anverso do prato, aparece unha placa cunha coroa e dous escudos de armas contra un fondo de follaxe.

Van Alphen amósase moi satisfeito con que, poucos días antes da súa adquisición, o propio vicealmirante francés empregase esta peza de vaixela para comer. Así que é posible que formase parte das pezas do xantar que Chateau-Renault utilizou na comida que, unha semana antes da batalla, o 15 de outubro de 1702, ofreceu a Juan de Larrea, comisionado do Consello de Indias que chegara a Vigo para poñer orde no desembarco da prata e a súa evacuación cara a Lugo e Castela.

Representación en cores da batalla de Rande (1702).
Representación en cores da batalla de Rande (1702).

Para quen queira seguir fantaseando cos tesouros mergullados na enseada de San Simón, Larrea achega un testemuño demoledor: “Toda a prata atopábase alixada e a mesma proporción xa en Lugo e outra camiñando a aquela cidade”, escribe nun informe tras comer co almirante francés. Nas adegas dos galeóns, só quedan as mercadorías perecedoiras: “só se mantiña a bordo os xéneros de semente, añil e outros, ben que se empezaron a estibar algúns”.

Larrea pide a Chateau-Renault que lle envíe a súa barca para recollelo en Redondela e entrevistarse con el na nave capitá francesa. Pero o mal tempo reinante case lle fai naufragar, aínda nas tranquilas augas de San Simón. “Habendo en fin atracado á súa Capitá, máis por accidente e felicidade que por dilixencia, logrei entrar nela”. O comandante galo recíbeo a bordo con grandes mostras de afecto: “Reciviome con grandes demostracións de urbanidade e atención, e achándose próximo a comer, pediume acompañáselle, como o fixen, e despois de haverle dado o parabén do seu feliz arrivo a este porto”.

Nesa comida do 15 de outubro de 1702 tómanse as últimas disposicións para descargar as riquezas dos galeóns. Chateau-Renault expón a Larrea que os comerciantes non queren desembarcar os xéneros perecedoiros, por medo a que se malogren pola choiva. E chega a suxerir enviar a Cádiz uns barcos coas especias e o tabaco, sempre que se confirme que ingleses e holandeses van camiño dos seus portos base, ignorando aos Galeóns da Prata. Ese era o rumor que corría eses días por Vigo, aínda que a realidade foi outra moi distinta.

Unha semana despois desta comida no buque do comandante francés, as escuadras de Holanda e Inglaterra aparecían fronte ás illas Cíes. E comezaba a formidable batalla naval de Rande.

Para desgraza dos atacantes, os metais preciosos xa non estaban a bordo da frota. Agás algúns caixóns de prata que chegaron a Inglaterra para que os contabilizase Isaac Newton, nesa época gobernador do banco de Inglaterra. E dun prato que chegou ata Holanda. E que hoxe está conservado no Rijksmuseum de Ámsterdam. A inscrición di que era o que usaba para comer na ría de Vigo o propio François Louis de Rousselet, conde de Château-Renault.

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.