O seguinte cambio de hora producirase durante a madrugada do sábado 24 ao domingo 25 de outubro de 2026 e os reloxos atrasaranse unha hora. En concreto, pasaremos dun horario de verán, máis ‘luminoso’ polas tardes, a outro que nos permitirá ir traballar con algo máis de luz sobre o horizonte.
A determinadas persoas este tipo de cambios ‘non lle gustan’ ou en moitos casos parécenlles innecesarios. Desde un punto de vista social o debate leva aberto anos, pero desde o mundo científico varias investigacións mostraron pequenos efectos sobre a saúde en cada un deles.
Con todo, o quid da cuestión non está só en se cambiamos de hora, senón que tamén debemos saber cal dos horarios é ‘máis beneficioso’ para os humanos desde diferentes puntos de vista. Por iso, investigadores canadenses analizaron os pros e os contras de cada un deles nun estudo publicado por Canadian Medical Association Journal.
Por unha banda, o horario de verán mantén as tardes máis luminosas, o que favorece o lecer, a actividade social e impulsar certa actividade económica, Pero, polo outro, atrasa o amencer unha hora, o que fai que moitas persoas vaian ‘ás escuras’ ao colexio ou ao traballo durante parte do outono. Os investigadores expoñen que o horario de inverno conserva a luz matutina e adáptase mellor á bioloxía circadiana humana, polo que cren que podería ser un sistema máis beneficioso a longo prazo.
Segundo explica o primeiro autor do estudo e investigador na Universidade de Columbia Británica en Vancouver (Canadá), Raymon Lam, poñer fin ao cambio de hora resolve un problema, pero exporía outra decisión: que horario deberiamos manter durante todo o ano? “As probas científicas en materia de saúde apuntan ao horario estándar ―o de inverno―, sobre todo porque a luz matutina é importante para os nosos reloxos biolóxicos, o sono e o estado de ánimo”, insiste.
Sopesar as vantaxes e desvantaxes
Neste sentido, os autores apuntan a que a luz da mañá axuda a sincronizar o reloxo circadiano do corpo, mentres que a luz da tarde o atrasa. Deste xeito, o horario de verán vai en contra da sincronización circadiana durante o inverno ao reducir a cantidade de luminosidade matutina.
“Os nosos reloxos biolóxicos necesitan a luz da mañá para manterse sincronizados co día de 24 horas”, explica o coautor do traballo e catedrático de psicoloxía na Universidade Simon Fraser, Ralph Mistlberger. “O horario de verán atrasa esa luz unha hora, xusto cando as mañás de inverno xa son máis escuras”, detalla.
Entre os efectos sinala que hai cambios importantes no sono e no estado de ánimo das persoas. En especial, estima que entre o 1% e o 3% da poboación canadense padece trastorno afectivo estacional, mentres que un 15% sente cambios leves na súa psique, sono, e niveles enerxía.
Segundo explica Lam a SINC, o horario de verán afecta a saúde mental porque provoca un atraso nos ritmos circadianos, “os cales se relacionan con condicións como a depresión, a fatiga, o aumento do apetito e o sono”, apunta. “A luz da mañá axudaría a sincronizar o reloxo circadiano no cerebro e a manter ritmos regulares de descanso, estados de ánimo e cognición”.
Ademais, os estudos xeográficos mostran que as persoas que viven máis ao oeste (pero no mesmo fuso horario)—onde o amencer se produce máis tarde— sofren máis os seus efectos.
Poboacións afectadas
Os nenos e adolescentes poden ser bastante vulnerables para estes efectos porque a puberdade atrasa de forma natural os horarios de sono, mentres que o colexio segue empezando moi temperán. Outros grupos afectados polo horario de verán son os traballadores a quendas e quen empeza a súa xornada moi pronto porque non todos eles contan con infraestruturas que lles garantan o mesmo acceso á luz.
Os autores recoñecen que este horario ten as súas vantaxes porque unha hora máis de luz pola tarde pode facilitar a práctica de exercicio, as relacións sociais ou as compras despois do traballo e do colexio.
“O atractivo do horario de verán é doado de entender. Á xente gústalle ter máis luz despois do traballo”, afirma outro autor do estudo e profesor asociado da UBC, Patrick Baylis, “pero eses beneficios deberían sopesarse fronte ás probas que relacionan o horario de verán con menos horas de sono, menor produtividade e peores resultados educativos”, anima.
Experiencia doutros países
Doutra banda, a experiencia internacional tamén ofrece exemplos que invitan a ser cautelosos con este tipo de xornadas. Estados Unidos adoptou o horario de verán durante a crise enerxética de 1974, pero reverteu a política en menos dun ano ante a oposición da xente ás mañás escuras de inverno e a preocupación polos nenos que se desprazaban ao colexio antes do amencer.
Outro caso foi o de Rusia que adoptou o horario de verán en 2011 e revogouno tres anos despois tras o descontento da poboación. Isto débese a que “á xente non lle gustaba un amencer tardío e mañás máis escuras no inverno”, conta Lam. “Provocaba somnolencia, traxectos escolares e laborais ás escuras, máis accidentes de tráfico (algúns con mortes de nenos que camiñaban á escola na escuridade) e unha menor produtividade laboral e escolar”, afirma
Os autores da análise fan fincapé en que, sexa cal for a postura que elixan os gobernos, deben supervisarse os seus efectos. “A política horaria é unha cuestión de saúde pública”, sinala outra das autoras do traballo e investigadora no Vancouver Coastal Health, Alexandra Choi. “Se os gobernos optan polo horario de verán, deberían planificar os seus efectos antes do primeiro inverno”, explica.
O estudo conclúe que a maior parte das probas científicas en materia de saúde inclínanse a favor do horario de inverno. “Levamos anos centrándonos en se debemos deixar de cambiar a hora”, afirma Lam. “A cuestión é que sucederá a mañá seguinte que deixemos de facernos esta pregunta”, conclúe.
Referencia: Analysis of health impacts associated with adopting permanent standard time or permanent daylight saving time to inform policy in Canada (Publicado en Canadian Medical Association Journal)
