A píllara das dunas (Anarhynchus alexandrinus) é unha ave que nidifica en areais e sistemas dunares, e o seu estado de conservación está catalogado como vulnerable. Porén, hai boas noticias sobre a súa situación en Galicia. Xa se contabilizan 93 parellas reprodutoras en 25 praias, a cifra máis alta rexistrada dende o 2014, cando se puxo en marcha o seu plan de conservación. Así o trasladou este xoves a conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático, Ángelez Vázquez, ao abeiro do proxecto IBERALEX, no que se enmarca o programa de conservación da pílla das dunas.
A responsable autonómica vinculou a tendencia positiva na poboación da especie a outro plan de cría ex-situ —é dicir, fóra do seu hábitat natural— destas pequenas aves que arrincou en 2017. Segundo os resultados trasladados, voaron con éxito 178 polos incubados de forma artificial e posteriormente criados nos centros de recuperación de fauna autonómicos que ten a Xunta en Oleiros e Cotobade.
Conservación de praias e zonas húmidas
O proxecto IBERALEX é unha iniciativa europea para mellorar a conservación da píllara das dunas como ferramenta que permita avanzar na compatibilidade dos usos humanos e da biodiversidade no espazo transfronteirizo formado por Galicia e Portugal, que suma uns 2.600 quilómetros de costa e máis dun milleiros de praia e humidais.
Cun orzamento global de 1,9 millóns de euros, cofinanciado ao 75% con fondos europeos FEDER, o obxectivo co que naceu este proxecto —que rematará o vindeiro 30 de setembro— era dar un paso máis no compromiso con esta especie e na conservación das praias e zonas húmidas ibéricas a través da execución dunha serie de medidas e accións nas que colaboran a Xunta, a Universidade de Santiago de Compostela (USC) e outras institucións académicas e conservacionistas de España e Portugal, cun total de sete socios.
Manter a vixilancia
Neste sentido, a responsable autonómica insistiu en que os resultados conseguidos nos últimos anos grazas ao labor de seguimento e protección da píllara das dunas e ás actuacións de conservación e investigación que se desenvolven tanto dentro como fóra das praias son “unha boa noticia” para o futuro en Galicia desta especie vulnerable, unha das máis características e singulares da costa galega.
En todo caso, insistiu en que “non hai que baixar a garda” xa que se trata dunha cifra aínda pequena como para que poida deixar de estar incluída na categoría de vulnerable. Por iso, avanzou que a Consellería seguirá traballando na mesma liña coa fin de consolidar o aprendido, manter o seguimento activo destas aves e mesmo trasladar as boas prácticas adquiridas a outros areais e espazos para compatibilizar o uso recreativo e público destas áreas co respecto ás zonas de cría e á biodiversidade.
Con este obxectivo, instaláronse 87 parcelas de exclusión no que vai de 2026 para reducir a posible incidencia nos niños dos depredadores, balizáronse 19 áreas de nidificación en areais galegos coincidindo coa época reprodutora —que vai do mes de marzo ata agosto— e recolléronse 17 niños abandonados polos seus proxenitores ou en situación de risco de perda polas mareas.
