Porcentaxe de uso do galego (agrupación das alternativas de monolingüismo e bilingüismo en galego) segundo a idade e tendencias de uso en cada grupo de idade. Fonte: RAG.

A RAG advirte que a xente nova fala cada vez menos galego

“A nosa ética profesional (…) obríganos a lanzar a voz de alerta, unha voz que quere ser alentadora, pero que non pode deixar de expresarse en tons de alarma“. Así expón Henrique Monteagudo, membro da Real Academia Galega e coordinador do Seminario de Sociolingüística da entidade, o panorama que se desprende dun estudo presentado este mércores pola RAG (Lingua e sociedade en Galicia. Resumo de resultados 1992 – 2016) no que se advirte a creba da transmisión xeracional do idioma.

O traballo, cuxa presentación coincide co Día Internacional da Lingua Materna, expón unha notable fenda xeracional entre a xente nova e os maiores, cunha diferenzas que chegan a ser de 40 puntos porcentuais. Unha fenda que, a xuízo dos autores do traballo, veuse acelerada por tres procesos sociais: desruralización, terciarización e avellentamento.

Evolución das prácticas monolingües en galego nos concellos galegos entre 2001 e 2011. Taxa porcentual. Fonte: RAG.
Evolución das prácticas monolingües en galego nos
concellos galegos entre 2001 e 2011. Taxa porcentual. Fonte: RAG.

Así, os mapas e as cifras amosan que o uso do galego diminúe a gran velocidade nas áreas urbanas e periurbanas, sobre todo nas comarcas de Vigo e A Coruña, mentres que se mantén ou diminúe, en menor medida, nas zonas rurais, que á súa vez perden poboación de xeito acelerado.

“Non pretendemos alimentar un discurso pesimista sobre o futuro do galego, pero non podemos deixar de sinalar os riscos que corre o noso idioma”, engade Henrique Monteagudo na introdución do estudo.

Con todo, o informe reflicte unha sociedade bilingüe cunha “vitalidade incuestionable” da lingua galega. Hai 1,3 millóns de galegofalantes habituais, con porcentaxes maiores que os do eúscaro e o catalán nos seus respectivos territorios. Entre a poboación xeral, o perfil máis frecuente é o das persoas que empregan como lingua habitual o galego (31 %) ou tanto o galego como o castelán (42 %). Do mesmo xeito, os datos do CIS de 2016 amosan que o galego é a lingua materna do 44,7% das persoas de 18 ou máis anos, fronte ao 30,7% que teñen como lingua inicial o castelán, ou o 23,6% con ambas.

Non en tanto, ao mirar cara a poboación máis nova, desde os 5 anos e ata os 65, a lingua inicial maioritaria empeza a ser o castelán (38% fronte ao 34% do galego e o 28 % de ambas), que é tamén o idioma que emprega habitualmente unha maior proporción nesta ampla franxa de idade que conta coas xeracións máis novas.

“Monolingüización” en castelán

O equipo autor do estudo detecta, do mesmo xeito, “un proceso acelerado de monolingüización en castelán, a un ritmo que non prevían os resultados de estudos demolingüísticos previos”.

E as causas hainas que buscar, segundo o traballo, na “escasa presenza” do galego na socialización secundaria; é dicir, nas relacións no ámbito escolar e en determinados contextos urbanos e semiurbanos.

Ante este panorama, a Real Academia Galega fai unha chamada á sociedade para “garantir o futuro” da lingua. “Cómpre recoñecer as dificultades do presente e os erros do pasado, pero sobre todo é imprescindible un compromiso sincero, unha acción eficaz e iniciativas máis ambiciosas por parte do goberno e do conxunto das institucións galegas e dos distintos axentes sociais”, conclúe Henrique Monteagudo.

Aquí podes ler o estudo completo da Real Academia Galega:

Lingua e sociedade en Galicia. Resumo de resultados 1992 – 2016

 

2 COMENTÁRIOS

  1. Coma sempre, os da RAG parecen curas no pulpito. Non hai asomo de autocrítica ao seu traballo, nin de crítica ao modelo lingüístico da escola galega e aos políticos que o sosteñen. Estes só empezarán a tomar en serio a clara desaparición do galego cando lles digan que os seus servizos xa sos escusados. O galego non se salvará se non hai inmersión lingüística.

  2. Hola!
    Na nosa casa o meu marido é gallego falante, eu teño como lingua materna o castelán e a nosa nena fala tanto galego como castelán non sólo polo pai senón porque na escola infantil está na liña de galego. Poucos coles teñen unha aula na q se fala íntegramente en galego..de feito pasa para primaria o curso que ven e non pode seguir na aula de galego xa q non hai. Simplemente hai asignaturas en castelán e outras en galego (e unha en inglés).
    Porque non se promove dende a escola a fala galega se así o queremos os pais.?
    A nena fala máis en castelán q en galego…pois a partires do ano q ven acentuarse máis ata probablemente sólo falar en castelán. Unha mágoa

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.