Terceira dose da vacina fronte ao coronavirus. Si ou non? Depende. E o mundo sen recursos económicos?

A crítica di que proporcionar inxeccións de reforzo a persoas en nacións occidentais ricas non é tan efectivo como vacinar a persoas novas en todo o mundo

Mostras da vacina de Pfizer. Foto: LuisAcosta/AFP/Getty Images
Mostras da vacina de Pfizer. Foto: LuisAcosta/AFP/Getty Images

Que está a pasar coa terceira dose? Por que esa disparidade de criterios e a dúbidas sobre a súa necesidade e eficacia? Non sería máis lóxico vacinar a unha gran parte da poboación mundial antes de exporse a terceira dose? Que sucede coas doses que están a piques de caducar?

Europa

“A Axencia Europea de Medicamentos (EMA) e o Centro Europeo para a Prevención e o Control de Enfermidades (ECDC) din que unha terceira dose de vacina contra a Covid-19 é innecesaria. Nun informe publicado a principios de setembro, as dúas axencias europeas afirman que se debe dar prioridade a que as persoas en idade de ser vacinadas reciban as dúas doses.”

“Tamén subliñaron a diferenza entre as doses de reforzo para as persoas que teñen un sistema inmunitario normal e as doses adicionais para os máis vulnerables. En relación con iso, a EMA e o ECDC declararon que se unha dose adicional “pode mellorar a resposta inmune en individuos inmunodeprimidos, a opción de administrar unha dose adicional xa debería considerarse agora. Tamén se podería considerar a posibilidade de proporcionar unha dose adicional, como medida de precaución, ás persoas maiores e fráxiles, en particular ás que viven en contornas pechadas, como os residentes de centros de atención a longo prazo“.

“A variante Delta levou a algúns países occidentais a considerar ofrecer unha terceira dose da vacina Covid a persoas vulnerables, como anciáns e inmunodeprimidos. Israel xa comezou a facer iso a principios de agosto. Estados Unidos planea comezar en setembro.”

“En Europa, Alemaña e Francia declararon a principios de agosto que se necesitaría un reforzo. Isto baséase no feito de que a protección da vacina diminúe co tempo. Aínda que, a rápida mutación do virus expón interrogantes sobre a protección das vacinas actuais contra novas variantes.”

“Os Estados membros estaban particularmente ansiosos por coñecer as opinións da EMA sobre o tema, a pesar de que o informe da EMA e o ECDC contiña só consideracións e non decisións xuridicamente vinculantes. A EMA aínda está a avaliar datos sobre doses adicionais e doses de reforzo e, finalmente, expresará as súas opinións a medida que haxa máis datos dispoñibles. Por tanto, os Estados membros europeos teñen máis ou menos liberdade para decidir se se necesitan dose de reforzo e adicionais.”

Unha persoa sostén un vial da vacina de Pfizer-BioNTech, unha das fórmulas de ARNm aprobadas contra a Covid-19. Fonte: U.S. Secretary of Defense / CC BY 2.0.
Unha persoa sostén un vial da vacina de Pfizer-BioNTech, unha das fórmulas de ARNm aprobadas contra a Covid-19. Fonte: U.S. Secretary of Defense / CC BY 2.0.

“A declaración da EMA e o ECDC tamén é importante, xa que se produce dúas semanas despois de que a Organización Mundial da Saúde (OMS) pedise “unha moratoria temporal sobre os reforzos para axudar a trasladar a subministración a aqueles países que nin sequera puideron vacinar aos seus traballadores sanitarios e en comunidades de risco e están a experimentar un gran repunte de casos”.

Estados Unidos

Os asesores científicos da Administración de Drogas e Alimentos dos EUA (Food and Drug Administration-FDA) votaron non recomendar unha terceira inxección da vacina Pfizer para a maioría dos estadounidenses, a pesar de que a administración de Biden xa anunciara un plan nese sentido antes de que os comités asesores o fixeran. A verdade é que creo que dada a baixa taxa de vacinación nalgúns estados, o que realmente quere o Goberno Federal é que aproveitando isto da terceira dose, moitos reciban a primeira.

O presidente do comité, o Dr. Arnold Monto, epidemiólogo da Universidade de Michigan, propuxo continuar as deliberacións despois da votación. 16 dos 18 asesores opuxéronse á proposta de reforzos para os maiores de 16 anos, mesmo aínda que algúns membros crían que talvez a terceira dose “axudase algo”.

Despois do voto negativo inicial, o comité recomendou que un número moito menor de estadounidenses recibise terceiras inxeccións da vacina Pfizer polo menos seis meses despois das súas primeiras doses, esta vez baixo autorización de uso de emerxencia en lugar de aprobación total.

O panel de 18 membros recomendou por unanimidade unha dose de “reforzo” para as persoas maiores de 65 anos e con alto risco de Covid-19 grave. Como resultado da autorización de uso de emerxencia, probablemente continuará o estudo sobre as inxeccións de reforzo mentres Pfizer traballa para lograr a aprobación total.

O panel asesor logo aclarou aínda máis que a autorización de uso de emerxencia debe incluír aos traballadores da saúde e aqueles no alto risco de exposición “ocupacional” a Covid-19.

A decisión do comité asesor de vacinas e produtos biolóxicos relacionados da FDA non é vinculante, pero a FDA adoita seguir os seus consellos.

A decisión tomouse despois dun importante desacordo científico público con respecto a unha terceira dose. Gran parte dos datos a favor proveñen de Israel, aínda que son escasos e obtidos nun curto período de tempo e é moi difícil concluír con esta información sobre se un reforzo podería axudar a protexer ás persoas contra a hospitalización e a morte.

Varios membros do comité expresaron as súas dúbidas: “Hai demasiadas preguntas para que me senta cómodo dicindo ‘si’ a isto”, dixo A. Oveta Fuller, membro e profesor asociado de microbioloxía e inmunoloxía na Facultade de Medicina da Universidade de Michigan, resumindo as opinións de varios membros votantes.

Outro membro do comité, o Dr. Eric Rubin, profesor asistente de microbioloxía e xenética molecular de Harvard, dixo que sospeita “con certeza” que a vacina será de baixo risco, “pero non temos neste momento suficiente información, e non creo que eu estivese tranquilo inoculando a un mozo de 16 anos por todas as razóns que todos expuxeron”.

Na súa solicitude de aprobación para que se permitise o seu uso nunha terceira dose de reforzo, Pfizer presentou datos de seguridade de só uns 300 adultos de entre 18 e 55 anos que recibiron unha vacina de reforzo, un tamaño de mostra que varios membros dixeron que era demasiado pequeno.

Nos Estados Unidos hai un debate científico público sobre a conveniencia de inxectar a terceira dose

A decisión cuestiona o plan da administración de Biden de proporcionar unha terceira vacina de Pfizer aos estadounidenses maiores de 16 anos completamente vacinados. Tamén cuestiona os plans de reforzo máis amplos, que a administración fixera parecer case inevitables.

Outro fabricante de vacinas Covid-19, Moderna, solicitou autorización para que a súa vacina se use en dose de reforzo. Os funcionarios da administración non recomendaron vacinas de reforzo para as persoas que recibiron a vacina Johnson&Johnson, aínda que aínda poden facelo.

Todas as vacinas dispoñibles actualmente nos EUA son altamente eficaces reducindo a hospitalización e a mortalidade por Covid-19. As preguntas dos membros do comité da FDA sobre a “diminución” da inmunidade ás vacinas tendían a centrarse na eficacia das vacinas para previr a infección, a transmisión e a prevención de enfermidades leves a moderadas, e se iso cambiaría significativamente a dirección da pandemia.

Os científicos dixeron que tiñan “problemas” para apoiar a aplicación de Pfizer en dose de reforzo para a maioría dos estadounidenses por razóns que inclúen o risco de miocardite ou inflamación do corazón, especialmente en homes novos; a falta de evidencia de que os impulsores frearían significativamente a dirección da pandemia; e preguntas sobre se os reforzos deben limitarse aos maiores.

Gran parte do debate centrouse en como as vacinas provocaban inmunidade: a diminución da inmunidade na enfermidade leve e moderada, que require anticorpos circulantes, indica que habería unha diminución da inmunidade fronte a unha enfermidade grave que require hospitalización, que depende dunha parte diferente do sistema inmunológico? Varios membros consideraron que non había probas suficientes para responder á pregunta.

Con todo, non todos os membros estiveron de acordo.

“A inmunidade claramente parece diminuír co tempo”, dixo o Dr. Jay Portnoy do hospital Children’s Mercy en Kansas City, un membro do comité que dixo que xa estaba a receitar unha terceira dose da vacina Pfizer.

Houbo acordo sobre a cuestión da diminución da inmunidade nas persoas maiores, que tamén corren os maiores riscos de padecer Covid-19 severo.

O plan de reforzo da administración para o público en xeral foi criticado por científicos e líderes da xestión sanitaria mundial. A disensión intensificouse a medida que se achegaba a reunión da FDA, que culminou coa dimisión de dous científicos que abandonaron a FDA pola súa oposición ao plan de reforzo.

Nun artigo publicado en The Lancet, os científicos que dimitiron advertiron: “A evidencia actual non parece mostrar a necesidade dun reforzo na poboación xeral, na que a eficacia contra enfermidades graves segue sendo alta”.

Os beneficios de impulsar, dixeron, “non superarán os beneficios de brindar protección inicial aos non vacinados”.

A crítica máis potente argumentou que proporcionar inxeccións de reforzo a persoas en nacións occidentais ricas non é tan efectivo como vacinar a persoas novas en todo o mundo, e que proporcionar inxeccións de reforzo necesariamente reduce a subministración de vacinas nos países máis pobres. A FDA excluíu este debate das súas deliberacións.

Independentemente da recomendación da FDA, algúns estadounidenses sans sentíronse obrigados a buscar terceiras doses. O plan de EE. UU. para as doses de reforzo puido influír noutras nacións ricas para implementar programas de reforzo, o que reduce aínda máis a subministración de vacinas dispoñibles.

Non hai discusión sobre a necesidade de terceiras doses para as persoas inmunodeprimidas e que presentan unha resposta menor á vacina. A FDA recomendou terceiras inxeccións para este grupo en agosto.

O mundo sen recursos equiparables aos dous anteriores exemplos

“Segundo Our World in Data, ao 1 de setembro, só o 1,8% da poboación recibiu polo menos unha dose en países de baixos ingresos. Pola contra, na UE, o 70% dos adultos están completamente vacinados.”

“O problema é que se a maioría dos países teñen unha taxa de vacinación tan baixa, nin os países en desenvolvemento nin os países desenvolvidos e a súa poboación son realmente seguros. Como dixo a presidenta Ursula von der Leyen hai un ano: “Unha pandemia mundial require nada menos que un esforzo mundial para poñerlle fin. Ningún de nós estará a salvo ata que todos estean a salvo“.

“Como advertiu a OMS, sen un acceso equitativo ás vacinas, o virus mutará rápida e constantemente. As mutacións de virus son normais no ciclo de vida dos virus. Pero se na maior parte do mundo non se frea a replicación do virus, as súas variantes poderían reducir a efectividade e protección da vacina actual Covid-19, como xa confirmaron algúns estudos.”


Para saber máis:

DEIXAR UNHA RESPOSTA

Please enter your comment!
POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.

Please enter your name here

Este sitio emprega Akismet para reducir o spam. Aprende como se procesan os datos dos teus comentarios.